Begin 2026 stonden er ruim tweeduizend bedrijven ingeschreven die groente, snijbloemen of fruit onder glas telen. Ongeveer 855 daarvan draaien met één werkende en 170 hebben er twintig of meer. Het ene tuinbouwbedrijf is een teler die op een halve hectare alles zelf doet. Het andere is een onderneming met ploegendiensten, een eigen technische dienst en een contract met een supermarkt. Welke van de twee je koopt, bepaalt je financiering en je vergunningen. Het bepaalt ook of je zelf tussen de planten staat of vooral leiding geeft. Bij het kopen van een agrarisch bedrijf in de open teelt maakt de grondprijs het plaatje. In de kas draait het om de vierkante meters glas en om wat het kost om die warm en licht te houden.
Energie en de CO2-heffing onder glas
De glastuinbouw heeft een eigen CO2-heffing, en die loopt elk jaar op. In 2025 was het tarief 9,61 euro per ton kooldioxide. Voor 2026 geldt 11,60 euro per ton. Heeft een bedrijf die stijging al in zijn cijfers verwerkt, dan zie je eerlijker hoe de jaren na de koop eruitzien. Niet elke kas valt eronder. Een tuinbouwbedrijf met minder dan 2.500 vierkante meter glas betaalt de heffing niet. Bedrijven die al onder het Europese emissiehandelssysteem vallen, zijn ook uitgezonderd. Zij kopen daar rechten voor hun uitstoot.
Daarnaast betaalt de glastuinbouw een verlaagd tarief energiebelasting op aardgas voor de teelt. Over de afbouw daarvan wordt al jaren onderhandeld, en de geplande data schoven meermaals op. Een terugverdientijd die op dat voordeel leunt, staat daarom op los zand. Het sterkste tuinbouwbedrijf komt ook zonder die korting rond. Zo'n bedrijf koop je met een rustige blik, en de bank kijkt er net zo naar.
De warmtekrachtinstallatie van een tuinbouwbedrijf
Een deel van de telers wekt warmte en stroom zelf op met een warmtekrachtkoppeling, kortweg WKK. Dat is een gasmotor die beide tegelijk levert. Stroom die het bedrijf niet zelf gebruikt, gaat terug het net op. Daardoor komt een deel van het resultaat mogelijk niet uit de teelt maar uit de handel in energie, en een stroomprijs beweegt anders dan de prijs van een tomaat. De resultaten over meerdere jaren laten zien waar het geld vandaan kwam, zeker als teelt en energie apart staan. Verdiende het bedrijf goed in een jaar met hoge stroomprijzen, dan deed het dat niet met tomaten of chrysanten.
De energiecontracten achter de WKK
Achter de installatie liggen het inkoopcontract voor gas en het contract voor de teruglevering van stroom. Is het bedrijf aangesloten op een warmtenet of een aardwarmtebron, dan hoort die overeenkomst er ook bij. Per contract tellen de looptijd en de vraag of het overdraagbaar is. Soms moet de wederpartij instemmen met een nieuwe eigenaar. Een gunstig contract dat nog jaren loopt, geeft je een voorsprong. Hoe langer zo'n contract na de overdracht doorloopt, hoe langer je van die voorwaarden profiteert. Dat verschil in looptijd hoort in het gesprek over de prijs.
De leeftijd van de kas
Een kas veroudert niet als één geheel. Glas, goten en schermen slijten elk in hun eigen tempo. Voor de klimaatcomputer en de installatie geldt hetzelfde. Nieuwbouw kost in de markt grofweg driekwart miljoen tot ruim een miljoen euro per hectare aan bouw en basisinstallatie. Dat bedrag laat zien wat je alternatief kost als de bestaande kas op is. Het bouwjaar per kasafdeling zegt daarom meer dan het bouwjaar van het bedrijf als geheel. Staat er een oude afdeling naast een nieuwe, dan vertelt het gemiddelde niets over wat je het eerst vervangt.
De belichting is een apart verhaal. In een belichte kas verlaagt de overstap naar led het stroomverbruik flink. Daarvoor bestaat subsidie tot twintig procent van de investering, met een maximum van vijf ton. Draait een kas nog met oude lampen, dan zit daar voor een koper ruimte. Na de overname kan hij zelf de energierekening omlaag brengen, en een deel van die investering krijgt hij vergoed.
Welke teelt past in de kas
De teelt bepaalt hoe een tuinbouwbedrijf zijn uren en vierkante meters inzet. Bij potplanten staan jonge planten eerst dicht op elkaar. Naarmate ze groeien, zet de teler ze verder uit elkaar, zodat elke plant genoeg licht krijgt. Dat wijderzetten kost handen en ruimte. Bij snijbloemen draait het om oogsten en inhoezen. Dat is een bos in een plastic hoes steken voor het transport. Een glasgroenteteler plukt het hele jaar door langs lange rijen.
Past de teelt die jij wilt voeren bij de hoogte van de kas, de verwarming en de belichting? Een kas die voor tomaten is gebouwd, is niet vanzelf geschikt voor orchideeën. Een kas die al voor jouw gewas is ingericht, levert vanaf het eerste seizoen volle opbrengst. Bij een tuinbouwbedrijf dat nu iets anders teelt, duurt het een of meer seizoenen voordat de omschakeling rond is. Gaat het je om de opkweek van planten en bomen voor de handel, dan ligt een kwekerij meer voor de hand. Daar staat het gewas jaren als voorraad op de balans.
Afzet via een vereniging of rechtstreeks aan de supermarkt
Het ene bedrijf is lid van een telersvereniging die de verkoop bundelt, de prijs onderhandelt en de logistiek regelt. Een vereniging die op volume stuurt, past minder bij een bijzonder product waarvoor je zelf een afnemer hebt. Bij een overname telt hoe de omzet over de afzetkanalen verdeeld is en of het lidmaatschap met het bedrijf meegaat. De leveringsplichten die aan dat lidmaatschap hangen, neem je namelijk over. Het andere bedrijf levert rechtstreeks aan een supermarktketen. Daar telt vooral hoeveel er aan één partij hangt. Een klant die veertig procent afneemt, blijft een risico, ook als het contract er nu prettig uitziet.
Ploeg, seizoen en de cao Glastuinbouw
Bij een deel van de teelten vallen oogsten, verplaatsen en inpakken in korte periodes met veel handen tegelijk. Een bedrijf van enige omvang werkt daarom met seizoenskrachten naast de vaste ploeg. Bij de overname van een tuinbouwbedrijf gaan de contracten van de vaste mensen ongewijzigd mee. Voor de seizoenskrachten is het de vraag hoeveel er in welke weken komen. Een groep die elk jaar terugkeert, hoef je niet elk seizoen opnieuw in te werken.
Als werkgever onder glas val je onder de cao Glastuinbouw. De huidige cao ging in op 1 april 2026 en loopt tot en met 31 maart 2027. Per 1 augustus 2026 kwam er 2,15 procent bij, en op 1 januari 2027 volgt nog 1,1 procent. Met zulke korte looptijden is een kostenbasis van twee jaar oud hier snel achterhaald. Werkt het bedrijf met uitzendkrachten, dan telt ook de toelatingsplicht voor uitleners. Daarop wordt vanaf 1 januari 2028 gehandhaafd. Hoort er huisvesting voor arbeidsmigranten bij, dan maakt het verschil wie de eigenaar is en welke vergunning erbij hoort.
Water, gewasbescherming en vergunning
Wie op substraat teelt, zuivert het drainwater voordat het wordt geloosd. Substraat is een teeltbodem van steenwol of kokos in plaats van grond. Bij die zuivering moet minstens vijfennegentig procent van de gewasbeschermingsmiddelen eruit. Heeft een tuinbouwbedrijf een eigen goedgekeurde zuivering, dan ligt die verplichting helemaal binnen je eigen erf. Is de installatie gedeeld met de buren, dan erf je ook de afspraken die met hen gemaakt zijn. Klopt de omgevingsvergunning met wat er werkelijk staat, dan kun je later zonder verrassingen uitbreiden of verbouwen. Een uitbreiding die ooit zonder vergunning is gebouwd, komt boven zodra jij iets wilt veranderen.
De prijs van een tuinbouwbedrijf en wie hem financiert
In de agrifood circuleren waarderingen van ruwweg vijf tot zes keer de EBITDA. Dat is het bedrijfsresultaat voordat rente, belasting en afschrijving eraf gaan. Bij een tuinbouwbedrijf zegt dat getal minder dan elders. Veel van de waarde zit hier in grond en glas, en niet in de winst. De bank schiet in de regel de helft tot zeventig procent van de overnamesom voor. Ze rekent erop dat jij minstens een vijfde zelf meeneemt. Bij een bedrijf met zoveel kapitaal hangt een overname eerder af van de financiering dan van de prijs. Wie de bank al achter zich heeft, praat met de teler op een stevige basis. Een accountant die de glastuinbouw kent, leest de cijfers en de energiecontracten met jouw belang voor ogen. Hij ziet welk deel van het resultaat uit de teelt kwam en welk deel uit de energiemarkt.
Een tuinbouwbedrijf ter overname vinden
Het aantal bedrijven onder glas daalt al jaren, terwijl het oppervlak ongeveer gelijk blijft. Een teler die stopt, kan zijn kassen verkopen aan een buurman die er hectares bij wil. Een tuinbouwbedrijf ter overname komt daardoor niet altijd openbaar op de markt. Wie een tuinbouwbedrijf overnemen wil zonder zelf buurman te zijn, heeft dus baat bij de telers die wel openlijk verkopen. Wat zij hier aanmelden, leest iemand van ons eerst door, en pas daarna staat het online.
In een zoekprofiel leg je vast in welke branche en welke regio je zoekt. Komt er een tuinbouwbedrijf online dat daarop aansluit, dan krijg je bericht. Het aanbod staat voor je klaar zodra je bent ingelogd. Trekt een kas je aan, dan vraag je de teler om contact. Hij ziet wie er aanklopt en bepaalt zelf of hij met je praat. Zegt hij ja, dan zit je rechtstreeks met hem aan tafel over zijn energiecontracten, zijn afzet en zijn ploeg.
Misschien trekt naast de kas ook een heel ander soort onderneming je. Voor het kopen van een bedrijf in een andere branche werkt het zoekprofiel op dezelfde manier. Onder glas blijft het wel een rekensom over gas, stroom en CO2. Met die som op zak weet je bij het eerste gesprek met de teler al waar je grens ligt.