Er zijn kopers voor een rijschool die loopt. Instructeurs die voor zichzelf willen beginnen, en houders van een school in een naburige gemeente die hun gebied willen uitbreiden, kijken allebei naar hetzelfde: draait dit door zonder de vorige eigenaar.
Nederland telt ongeveer achtduizend rijscholen en ruwweg vijftienduizend bevoegde instructeurs, van wie zo'n tachtig procent als zelfstandige werkt. Dat maakt jouw school makkelijk te vergelijken, en het maakt het des te belangrijker dat jij laat zien wat de jouwe apart zet. Dat begint bij drie dossiers: je cijfers bij het CBR, je leerlingenadministratie en de contracten van je instructeurs.
Begin bij het slaagpercentage van je rijschool
Je slagingspercentage staat openbaar bij het CBR, berekend over de laatste vier kwartalen en elke maand opnieuw. Een koper kijkt daar, dus doe het zelf eerst.
Sta je boven het landelijk gemiddelde van rond de tweeënvijftig procent voor het praktijkexamen, zet dat dan vooraan in je verhaal. Zet er het aantal examens bij waarop het rust, want een goed percentage over driehonderd examens weegt zwaarder dan hetzelfde percentage over dertig.
Sta je eronder, doe er dan iets aan voordat je aanbiedt. Het cijfer wordt over vier kwartalen berekend, dus een verbetering die je nu inzet is over een jaar zichtbaar; dat is precies de termijn waarop je een verkoop kunt voorbereiden.
Lever daarnaast je theoriecijfers en de gemiddelde doorlooptijd van een leerling aan, van de eerste les tot het examen. Een koper die ziet dat jouw leerlingen na gemiddeld vijfendertig lessen slagen, weet meteen wat voor school hij koopt.
Zet je leerlingenvoorraad en je vooruitbetalingen op een rij
Dit is het onderdeel waarop een overname in deze branche vastloopt. Elke les die een leerling vooruit heeft betaald, is een verplichting die de koper overneemt zonder dat er nog omzet tegenover staat.
Maak daarom een overzicht met per leerling het aantal openstaande lesuren, de datum van betaling en het bedrag. Tel dat op en zet het totaal eronder. Dat getal komt hoe dan ook op tafel; het is beter dat jij het als eerste noemt.
Hoeveel leerlingen zijn er in opleiding, en hoeveel komen er per maand bij? Dat laatste is bij een rijschool het cijfer dat er echt toe doet, want iedere leerling koopt maar één keer een rijbewijs en je omzet komt dus volledig uit nieuwe aanmeldingen.
Regel de contracten van je instructeurs
Als je met zelfstandigen werkt, is dat in deze branche normaal; ongeveer tachtig procent van de instructeurs werkt zo. Maar sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst weer op schijnzelfstandigheid, en het overgangsjaar waarin er nog geen boetes werden opgelegd is voorbij.
Loop je overeenkomsten daarom na voordat je aanbiedt. Rijdt er iemand vijf dagen per week in jouw auto, volgens jouw rooster en onder jouw naam, dan is dat een discussie die je koper niet in zijn eerste jaar wil voeren.
Per instructeur noteer je wanneer zijn WRM-pas afloopt en hoeveel bijscholing er nog openstaat. Achttien uur per vijf jaar is de eis, verdeeld over zes dagdelen, en een koper die dat overzicht krijgt hoeft er zelf niet achteraan. Dat een bevoegdheid aan een persoon hangt en niet aan de zaak, speelt in deze hoek vaker: bij de verkoop van een autogarage gaat het om de keurmeester en hier om je instructeurs.
Praat met je instructeurs over de vraag of ze willen blijven. Een toezegging op papier is bij een rijschool meer waard dan bij vrijwel elke andere branche, want zij hebben het contact met de leerlingen en met de mensen die hen aanbevelen.
Laat zien waar de leerlingen van je rijschool vandaan komen
Bij een rijschool is de aanwas het bedrijf. Je hebt geen vaste klanten die terugkomen, dus alles hangt aan de vraag waarom er elke maand nieuwe mensen bellen.
Welk deel van je aanmeldingen komt uit mond-tot-mondreclame, welk deel via je website, en welk deel via advertenties? Zet erbij wat je aan die advertenties uitgeeft en wat een aanmelding je gemiddeld kost.
Dat laatste getal is voor een koper goud waard. Een rijschool waarvan de aanwas grotendeels uit aanbevelingen komt, heeft iets opgebouwd; een school die elke leerling moet inkopen, heeft een advertentiebudget en verder niet zoveel.
Voeg je recensies toe, met het aantal en het gemiddelde. In deze branche kiest een zeventienjarige zijn rijschool op wat hij online leest en op wat zijn klasgenoten zeggen, en dat is precies wat een koper overneemt.
Breng je wagenpark en je lease in beeld
Lever een lijst van je lesauto's met bouwjaar, kilometerstand, onderhoudshistorie en de vraag of ze van jou zijn of op lease staan. Zet bij elke leaseauto de resterende looptijd en het maandbedrag. Bij een autoverhuurbedrijf is zo'n overzicht het hart van de waardering; bij jou is het een bijlage, maar een koper wil het net zo compleet hebben.
Voeg de goedkeuringen van de dubbele bediening toe. Die is voor een lesauto voorgeschreven en een koper wil het bewijs zien, niet je woord.
Heb je elektrisch lesmateriaal, zet dat er dan nadrukkelijk bij. Het leerplan voor de rijopleiding besteedt aandacht aan elektrische auto's en aan rijassistentiesystemen, dus een school die daar al op is ingericht bespaart haar koper een investering.
Maak je rijschool losser van je eigen naam
Dit is bij een rijschool het punt waar de meeste waarde te winnen valt. Staat jouw naam op de auto, staat jouw nummer op de site en vragen leerlingen naar jou, dan verkoop je een baan.
Werk daar in het jaar voor je verkoop aan. Laat de planning en de telefoon door iemand anders doen, zet de handelsnaam vooraan in plaats van je eigen naam, en zorg dat leerlingen aan de school gehecht raken.
Geef je zelf nog les, breng dan in kaart hoeveel uur dat is en wat het opbrengt. Een koper rekent dat om naar een instructeur die hij moet aannemen, en dat bedrag gaat van je resultaat af.
Waar het prijsgesprek over je rijschool op uitkomt
Er zijn bij een rijschool twee posten die apart worden bekeken. Je wagenpark wordt getaxeerd, en over de rest wordt onderhandeld op basis van wat de school jaarlijks overhoudt.
Op dat tweede deel wordt in de overnamemarkt een factor toegepast, maar hier is die factor meer uitkomst dan uitgangspunt. Hij hangt aan de vraag of je instructeurs blijven, of je aanmeldingen doorlopen en of je slaagpercentage standhoudt.
Houd er rekening mee dat je koper het bedrag aan vooruitbetaalde lessen van zijn bod aftrekt of het bij de overdracht wil verrekenen. Dat is redelijk, en wie het zelf voorstelt houdt de regie over hoe erover wordt gepraat.
Je instructeurs bepalen wat er overdraagbaar is
Instructeurs in loondienst gaan van rechtswege mee, met salaris, vakantie-uren en dienstjaren. In deze branche werken de meesten echter als zelfstandige, en die vallen erbuiten. Je koper zal met ieder van hen opnieuw om tafel moeten.
Per instructeur wil een koper weten hoe de samenwerking is geregeld: wie levert de auto, wie wijst de leerlingen toe, en hoe wordt er afgerekend? Daar horen de lesuren en de geslaagden per instructeur bij. Hangen je resultaten aan één persoon, dan is dat een andere school dan een met een ploeg die vergelijkbaar presteert.
Rijdt iemand in jouw auto, met jouw leerlingen, op tijden die jij inroostert? Dan lijkt dat op een dienstverband, ongeacht wat het contract zegt. Er wordt sinds 1 januari 2025 weer volledig op gehandhaafd en de naheffing gaat mee naar de nieuwe eigenaar.
De goodwill van een rijschool zit in het slaagpercentage en in wat geslaagde leerlingen tegen hun vrienden zeggen. Allebei hangen ze aan de mensen achter het stuur. Vraag die mensen vooraf of ze willen blijven; een koper die dat weet, biedt anders.
Je rijschool te koop zetten zonder je leerlingen te verliezen
Je rijschool te koop zetten raakt je leerlingen meteen. Wie hoort dat zijn school verkocht wordt, vraagt zich af of hij straks een andere instructeur krijgt, en een deel stapt dan preventief over.
Je instructeurs zijn nog gevoeliger. Een zelfstandige die twijfelt over de nieuwe eigenaar, begint gewoon voor zichzelf, en hij neemt de leerlingen mee die hij zelf lesgeeft.
Daarom staat de naam van je rijschool niet in je aanmelding. Er staat wat voor school het is, in welke regio, met hoeveel auto's en instructeurs en met welke omzet. Wij kijken die tekst na voordat een koper hem onder ogen krijgt.
Pas als jij op een belangstellende ingaat, weet hij om welke school het gaat. Kies daarbij je moment: aanbieden vlak nadat je instructeurs hebben toegezegd te blijven en je slaagpercentage over vier kwartalen goed staat, geeft een heel ander gesprek.