Nederland telt ongeveer achtduizend rijscholen en ruwweg vijftienduizend bevoegde instructeurs. Zo'n tachtig procent van die instructeurs werkt als zelfstandige. Wie een school koopt, komt meestal uit een van twee hoeken. Een instructeur die voor zichzelf wil beginnen, krijgt met jouw school in één keer leerlingen en een naam. De houder van een school in een naburige gemeente vult er zijn planning mee. Beide willen weten of deze school doordraait zonder de vorige eigenaar. Het antwoord zit in je resultaten bij het CBR, in de leerlingen die zich blijven aanmelden en in de mensen die lesgeven.
Het slaagpercentage van je rijschool staat al online
Bij een rijschool weet een koper iets over je voordat jullie elkaar spreken. Het CBR publiceert het slagingspercentage per school. Het wordt berekend over de laatste vier kwartalen en elke maand opnieuw bijgewerkt. Voor het praktijkexamen lag het landelijk gemiddelde rond de tweeënvijftig procent. Zit jouw school daarboven, dan heb je een argument dat een koper zelf kan nakijken. Het aantal examens geeft het cijfer gewicht. Een goed percentage over driehonderd examens zegt meer dan hetzelfde percentage over dertig.
Omdat het cijfer met vier kwartalen rekent, beweegt het traag. Een sterk jaar blijft daardoor lang zichtbaar, ook in de maanden waarin je met kopers praat. Zit je nu onder het gemiddelde, dan zie je een verbetering pas na een jaar terug in de cijfers. Naast het praktijkexamen tellen je theorieresultaten mee, en ook de gemiddelde doorlooptijd van een leerling van de eerste les tot het examen. Slagen je leerlingen gemiddeld na vijfendertig lessen, dan weet een koper meteen wat voor opleiding hij overneemt.
Nieuwe aanmeldingen zijn het bedrijf
Iedere leerling haalt maar één keer zijn rijbewijs. Een school heeft dus geen vaste klanten die jarenlang terugkomen. De omzet komt helemaal uit nieuwe aanmeldingen, en daar kijkt een koper het scherpst naar. Hoeveel leerlingen zitten er nu in opleiding, en hoeveel komen er elke maand bij? Dat tweede getal weegt het zwaarst. Waar die aanmeldingen vandaan komen, zie je terug in de prijs. Een school die het grootste deel van haar leerlingen via aanbevelingen krijgt, heeft iets opgebouwd. Een school die elke leerling via advertenties binnenhaalt, heeft vooral een advertentiebudget. Wat een aanmelding je gemiddeld kost, is voor een koper daarom een sleutelgetal.
Een zeventienjarige kiest zijn rijschool op wat hij online leest en op wat klasgenoten zeggen. Daarom horen je recensies bij wat je verkoopt. Het aantal en het gemiddelde cijfer laten zien hoe er over je school gepraat wordt, buiten de lesauto. Die naam neemt een koper over. Met die naam komen ook de aanbevelingen mee die volgend jaar weer nieuwe leerlingen opleveren. Heb je daar jaren aan gewerkt, dan zit hier een groot deel van de goodwill.
Vooruitbetaalde lessen bij de overdracht
Een leerling die lessen vooruit betaalde, wil die lessen ook krijgen. Dat blijft zo als de school intussen van eigenaar wisselt. Voor de koper zijn het uren die hij geeft zonder dat er nog geld binnenkomt. In deze branche loopt een overname daarop vast als niemand het vooraf heeft uitgezocht. Het totaal aan openstaande lesuren komt hoe dan ook op tafel. Ligt het er al met een voorstel voor de verrekening, dan is het een gewone post in de afspraken en geen ontdekking halverwege. Een koper weet dan precies wat hij overneemt. En jij houdt de regie over hoe erover gepraat wordt.
Instructeurs die meegaan of opnieuw tekenen
Instructeurs in loondienst gaan bij een overname van rechtswege mee naar de koper. Hun salaris en hun dienstjaren gaan mee. Zelfstandige instructeurs vallen buiten die regel, en met ieder van hen gaat een koper opnieuw om tafel. Omdat in deze branche zo'n tachtig procent als zelfstandige werkt, geldt dat voor een groot deel van de instructeurs. Wil iemand blijven, dan weegt een toezegging op papier zwaar. Instructeurs hebben het contact met de leerlingen en met de mensen die hen aanbevelen. De goodwill zit in het slaagpercentage en in wat geslaagde leerlingen tegen hun vrienden zeggen. Allebei hangen ze aan de mensen achter het stuur.
Sinds 1 januari 2025 treedt de Belastingdienst weer op tegen schijnzelfstandigheid, en het overgangsjaar zonder boetes is voorbij. Rijdt een instructeur vijf dagen per week in jouw auto, volgens jouw rooster en onder jouw naam? Dan lijkt dat op een dienstverband, wat er ook in het contract staat. Een naheffing gaat mee naar de nieuwe eigenaar. Of een koper hier een risico ziet, hangt af van wie de auto levert en wie de leerlingen toewijst. Ook de manier van afrekenen telt mee. Een school waar die verhoudingen helder zijn, draagt dat risico niet over op de koper.
Elke instructeur heeft een WRM-pas nodig. Daarbij hoort achttien uur bijscholing per vijf jaar, verdeeld over zes dagdelen. Die bevoegdheid hangt aan de persoon en niet aan de school. Een ploeg waarvan de passen geldig zijn en de bijscholing op schema ligt, geeft een koper rust in zijn eerste jaren. Dat een bevoegdheid aan een persoon vastzit, speelt in deze hoek vaker. Bij de verkoop van een autogarage gaat het om de keurmeester, hier om je instructeurs. Hangen de resultaten van je school aan één persoon, dan is dat een andere school dan een ploeg die vergelijkbaar presteert. Een koper betaalt het meest voor die tweede.
Lesauto's en dubbele bediening
Bij een autoverhuurbedrijf is het wagenpark het hart van de waardering. Bij een rijschool ligt dat anders. De lesauto's worden apart getaxeerd, en voor de rest van de prijs kijkt een koper naar je leerlingen en je instructeurs. Een eigen auto telt mee voor wat hij nog waard is. Bij een leaseauto neemt de koper een contract over met een resterende looptijd en een maandbedrag. Elke lesauto heeft een goedgekeurde dubbele bediening nodig, want die is voorgeschreven. Elektrische lesauto's in je park tellen voor een koper extra. Het leerplan voor de rijopleiding besteedt aandacht aan elektrische auto's en aan rijassistentiesystemen. Een school die daarop is ingericht, bespaart haar koper een investering.
Een rijschool met één instructeur heeft ook een koper
Achtduizend scholen op vijftienduizend instructeurs betekent gemiddeld nog geen twee instructeurs per school. Geef je alle lessen zelf, dan heb je nog steeds iets wat een koper wil hebben. Er zitten leerlingen midden in hun opleiding bij je. Via recensies en aanbevelingen van geslaagde leerlingen komen er op jouw naam nieuwe aanmeldingen binnen. Een instructeur die zonder bestaande school begint, moet dat allemaal nog opbouwen. Kan hij jouw rijschool overnemen, dan heeft hij het op dag één. Een collega met een school een dorp verderop ziet in jouw rijschool een groep leerlingen die hij er zo bij kan nemen.
Een koper rekent bij een eenmanszaak op zijn eigen manier. Jouw lesuren zet hij om naar een instructeur die hij aanneemt. Wat daarna overblijft, is de waarde van je naam, je aanwas en je leerlingen in opleiding. Voor een instructeur die een eigen school wil, is dat het deel waarvoor hij betaalt.
Een rijschool die niet op jouw naam draait
Bij een rijschool valt hier de meeste waarde te winnen. Een school met een eigen handelsnaam, waar leerlingen aan de school gehecht raken, is meer waard dan één bekend gezicht. Een koper krijgt dan een bedrijf dat doorloopt, en niet alleen een baan achter het stuur. Liggen de planning en de telefoon bij iemand anders, dan draait de school minder op jou en telt dat mee in het bod.
Bij de prijs worden twee posten apart bekeken. Het lesauto-park wordt getaxeerd. Over de rest wordt onderhandeld op basis van wat de rijschool jaarlijks overhoudt, met een factor erbovenop. Hij hangt aan drie vragen. Blijven de instructeurs, lopen de aanmeldingen door en houdt het slaagpercentage stand? Een serieuze koper wil de cijfers daarachter later in de boeken zien, en dat gesprek komt vanzelf zodra er belangstelling is.
Zo verkoop je je rijschool bij ons
Je rijschool ter overname aanbieden is gratis. De aanmelding vul je in ongeveer tien minuten in, bijvoorbeeld tussen twee lessen door. Je vertelt waar je school zit, met hoeveel lesauto's je rijdt en welke opleidingen je geeft. Voordat je school in het aanbod verschijnt, leest iemand van ons de tekst na. Daarna krijgen kopers bericht van wie het zoekprofiel aansluit op jouw regio en je lesauto's. Dat aanbod is alleen zichtbaar voor wie is ingelogd.
Wil een koper kennismaken, dan stuurt hij een contactverzoek. Je ziet eerst wie hij is en besluit dan of je hem spreekt. Een leerling die hoort dat zijn rijschool wordt verkocht, vraagt zich af of hij straks een andere instructeur krijgt. Kun je dan zeggen dat zijn instructeur blijft, dan is die vraag beantwoord. Met je eigen accountant aan tafel weet je bij de prijs en de verrekening van de vooruitbetaalde lessen wat een voorstel voor jou betekent. Het hele traject, los van wat een rijschool bijzonder maakt, staat op onze pagina over de verkoop van je bedrijf.