Nederland telt ongeveer achtduizend rijscholen en zo'n vijftienduizend bevoegde rijinstructeurs. Van die instructeurs werkt ruwweg tachtig procent als zelfstandige, en dat cijfer verklaart een groot deel van wat er bij een overname mis kan gaan.
Want een rijschool is in veel gevallen geen bedrijf met personeel maar een merk waaronder zelfstandigen rijden. Verdwijnen die zelfstandigen na de overdracht, dan blijft er een logo op een auto over.
Kijk dus verder dan de omzet. Bij deze branche zitten de antwoorden in drie dingen: het slaagpercentage, de instructeurs en de leerlingen die al betaald hebben.
Het slaagpercentage van deze rijschool staat gewoon op internet
Dit is het zeldzame geval waarin je een belangrijk cijfer over een bedrijf kunt opzoeken voordat je de eigenaar spreekt. Het CBR publiceert de slagingspercentages per rijschool, berekend over de laatste vier kwartalen en maandelijks ververst.
Dat cijfer krijgt betekenis naast het landelijk gemiddelde. Voor het praktijkexamen lag dat rond de tweeënvijftig procent en voor het theorie-examen rond de negenendertig. Een rijschool die daar structureel boven zit, verkoopt zichzelf. Zit een school er ver onder, vraag dan waar dat aan ligt, want daar zit ook je ruimte om te verbeteren.
Kijk daarbij ook naar het aantal examens waarop dat percentage rust. Een school met dertig examens per jaar heeft een cijfer dat op toeval kan berusten, een school met driehonderd niet. Vraag die aantallen dus op, niet alleen het percentage.
En vraag hoe dat cijfer tot stand komt. Een rijschool kan haar percentage optillen door leerlingen pas op examen te laten gaan als ze er echt klaar voor zijn, en dat is goed vakmanschap. Maar het kan ook door leerlingen extra lessen te laten kopen die ze niet nodig hebben, en dat merk je terug in de recensies.
De WRM-pas hangt aan de instructeur, niet aan de rijschool
Lesgeven mag alleen met een geldig certificaat op grond van de Wet rijonderricht motorrijtuigen. Dat certificaat staat op naam van de instructeur, is vijf jaar geldig en wordt afgegeven door het instituut dat de branchekwalificaties beheert.
Om het te houden moet een instructeur in die vijf jaar achttien uur bijscholing volgen, verdeeld over zes dagdelen van minstens drie uur, waarvan er minimaal twee over regelgeving gaan. Daarnaast is er een praktijkbegeleiding: een rijles van vijftig tot tachtig minuten die als examen wordt beoordeeld.
Per instructeur wil je weten wanneer zijn pas afloopt en hoeveel bijscholing er nog openstaat. Loopt er een pas over vier maanden af bij iemand die het halve wagenpark bezet, dan is dat een risico met een datum erop. Zo'n persoonsgebonden bevoegdheid kom je in de autobranche vaker tegen: bij een autogarage is het de keurmeester zonder wie er geen APK meer mag worden afgegeven.
Wanneer is de praktijkbegeleiding van elke instructeur voor het laatst beoordeeld, en met welke uitkomst? Dat is de toets waarmee de bevoegdheid in stand blijft, en iemand die daar niet doorheen komt kan straks niet meer voor je rijden.
Wie geeft er les, en onder welk contract
Ongeveer tachtig procent van de rijinstructeurs werkt als zelfstandige. Bij veel rijscholen betekent dat: één eigenaar met een handelsnaam, en daaromheen een groep zzp'ers die op eigen naam factureren.
Dat is niet verboden, maar het is sinds 1 januari 2025 wel een onderwerp waar de Belastingdienst weer op handhaaft. In 2025 gold daarbij nog een overgangsjaar waarin geen boetes werden opgelegd; die periode is voorbij.
Loop daarom elke overeenkomst door. Rijdt iemand vijf dagen per week uitsluitend voor deze rijschool, in een auto van de school en volgens een rooster dat de school maakt? Dan is dat een vraag die je liever vóór de overname stelt dan erna.
Blijven de instructeurs? Zij kennen de leerlingen en zij hebben de recensies verdiend, en wie vertrekt neemt in deze branche vaak een deel van de aanmeldingen mee.
De vooruitbetaalde lespakketten van een rijschool zijn een schuld
Veel rijscholen verkopen pakketten die de leerling vooruit betaalt: tien, twintig of dertig lessen ineens, vaak met korting. Dat geld staat op de rekening, maar het is nog niet verdiend.
Voor een koper is dat het belangrijkste getal op de balans. Elke vooruitbetaalde les is een verplichting die jij na de overdracht moet leveren, zonder dat er nog omzet tegenover staat. Bij een school met driehonderd leerlingen die gemiddeld een half pakket over hebben, loopt dat snel in de tienduizenden euro's.
Een overzicht van alle openstaande lesuren per leerling, met de datum waarop ze zijn betaald en het bedrag, hoort er te zijn. Reken dat om naar euro's en leg het op tafel bij de prijsonderhandeling, want het is geen detail maar een deel van de koopsom.
Er is voor die vooruitbetalingen geen wettelijke garantie. Gaat een rijschool failliet, dan bepaalt de curator wat er van het geld terugkomt en meestal is dat weinig. Voor jou als koper is dat vooral een reden om precies te weten hoe groot het bedrag is dat je overneemt.
Vraag hoe lang een pakket geldig is
Sommige rijscholen zetten een houdbaarheidsdatum op een pakket en laten het daarna vervallen. Dat scheelt op papier een verplichting, maar het levert je wel de leerling op die na jouw overname belt met de vraag waar zijn acht lessen zijn gebleven. Vraag dus niet alleen wat er in de boeken staat, maar ook wat de algemene voorwaarden zeggen en hoe de vorige eigenaar er in de praktijk mee omging.
De wachttijd bij het CBR bepaalt je doorloop
Een rijschool verdient aan lessen, maar de leerling gaat pas weg als hij zijn examen heeft gehaald. Ligt er tussen het moment dat iemand klaar is en het moment dat hij op examen kan een wachttijd van weken, dan blijft hij lessen afnemen om het niveau vast te houden.
Dat klinkt gunstig en is het maar half. Die extra lessen leveren omzet op, maar ze maken het rijbewijs duurder en dat merk je in je aanmeldingen en in je recensies.
Het CBR heeft de wachttijden de afgelopen jaren teruggebracht en meldde eind 2025 dat ze op alle locaties ruim onder de zeven weken lagen, na een periode waarin er ongeveer vijfenzeventigduizend extra examens konden worden ingepland. Vraag daarom hoe de omzet van deze rijschool zich in diezelfde periode ontwikkelde.
De gemiddelde doorlooptijd van een leerling, van eerste les tot examen, hoort erbij. Dat getal zegt meer over hoe deze school werkt dan het slaagpercentage alleen, want een school die iedereen pas na zestig lessen laat afrijden, haalt een mooi percentage op een manier die leerlingen doorhebben.
Het wagenpark van een rijschool slijt anders
De lijst van lesauto's wil je zien met bouwjaar, kilometerstand, eigendom of lease en de resterende looptijd. Lesauto's maken korte ritten met veel schakelen en veel koppeling, dus ze slijten anders dan een gewone auto met dezelfde teller. Bij een autoverhuurbedrijf is die vloot het product zelf; hier is het gereedschap, en dat scheelt in wat je ervoor over hebt.
Kijk daarbij naar de dubbele bediening. Die is bij een lesauto voorgeschreven en moet zijn goedgekeurd, dus vraag van elke auto het bewijs daarvan op.
En wat is er aan elektrisch lesmateriaal? Het leerplan voor de rijopleiding besteedt aandacht aan elektrische auto's en aan rijassistentiesystemen, en een school die daar niets van heeft, staat voor een investering die jij gaat doen.
Wat een rijschool te koop ongeveer kost
Bij een rijschool zit weinig in het pand en veel in de mensen, en dat maakt de prijsopbouw anders dan bij een winkel. Het tastbare deel is het wagenpark, en dat is te taxeren. De rest is de vraag hoeveel leerlingen zich blijven aanmelden als jij de eigenaar bent.
Daar wordt in de overnamemarkt een factor op de genormaliseerde winst voor gebruikt, maar bij deze branche is die factor eerder een uitkomst dan een uitgangspunt. Een school die op één persoon draait, met zijn naam op de auto en zijn nummer op de site, is voor een koper lastig los te maken van die persoon.
Trek van je bod het bedrag aan vooruitbetaalde lessen af, of spreek af dat het bij de overdracht wordt verrekend. Laat je eigen accountant daarnaar kijken samen met de contracten van de instructeurs; dat zijn de twee posten waar bij een rijschool het geld zit.
Zo vind je een rijschool die ter overname komt
Rijscholen worden zelden openbaar aangeboden. De eigenaar is vaak zelf instructeur geweest, wil stoppen of iets anders doen, en praat daar eerst over met mensen die hij uit het vak kent.
Op Silverfield geef je door in welke gemeenten je zoekt, hoeveel auto's de school ongeveer moet hebben en wat je ervoor uittrekt. Zodra een eigenaar zich meldt van wie de school daarbinnen valt, komt dat bij jou terecht.
Zeg er ook bij wat je niet wilt. Wie geen school wil overnemen die volledig op zelfstandigen draait, of juist geen zaak met een wagenpark op lease, houdt daarmee een hoop gesprekken uit.