Begin bij het cijfer dat de hele branche typeert. De bezettingsgraad in de grafische industrie lag begin 2025 op tweeënzeventig procent, en ondernemers in de sector zien die overcapaciteit inmiddels als de normale situatie.
Dat betekent dat er in vrijwel elke drukkerij die je bekijkt ruimte op de machines zit. Voor jou is dat een kans wanneer je eigen werk meebrengt, en een last wanneer je alleen de bestaande orders overneemt.
Het verklaart ook waarom deze branche anders wordt gewaardeerd dan de rest. Je koopt hier geen schaarste maar capaciteit, en dat zie je terug in wat ervoor betaald wordt.
Een drukkerij wordt lager gewaardeerd dan het gemiddelde bedrijf
In de overnamemarkt geldt voor media, reclame en communicatie, waar drukkerijen onder vallen, een indicatieve bandbreedte van ruwweg drie en een half tot vier en een half keer het resultaat voor rente en afschrijving. Voor het midden- en kleinbedrijf als geheel ligt het gemiddelde rond vijf keer. Bedrijven die materiaal bewerken vallen onder industrie en productie, en daar ligt die bandbreedte hoger; bij het overnemen van een productiebedrijf betaal je dus meer per euro winst.
Dat verschil is geen onderhandelingstruc van kopers. Het weerspiegelt de overcapaciteit, de prijsdruk en het feit dat het volume drukwerk structureel daalt in plaats van schommelt.
Voor jou als koper is dat gunstig, mits je begrijpt waar het vandaan komt. Je betaalt minder per euro winst, maar je koopt ook een markt die niet vanzelf groeit.
Gebruik die bandbreedte daarom als vertrekpunt en niet als uitkomst. De bezetting van de machines en de vraag of de klanten blijven bewegen daar stevig doorheen.
Reken uit of jij deze drukkerij gevuld krijgt
Dit is de rekensom die bepaalt of de overname zin heeft. Vraag de bezetting per pers en per afdeling over twee jaar op, uitgesplitst naar draaiuren en niet naar omzet.
Zet daarnaast je eigen volume, als je dat hebt. Een drukkerij overnemen loont vooral wanneer je werk hebt dat er nu niet op draait, want dan koop je marge in plaats van omzet.
Heb je dat volume niet, dan koop je de klanten van de verkoper en niets meer. Reken dan door wat er gebeurt als een deel daarvan wegvalt, want de vaste lasten van een persenpark lopen gewoon door.
Vraag ook wat er wordt uitbesteed. Veel drukkerijen laten afwerking, grootformaat of specialistisch werk elders doen, en dat is werk dat je mogelijk zelf kunt gaan draaien.
De pers is minder waard dan de balans suggereert
In een krimpende markt met overcapaciteit is de tweedehandsmarkt voor grafische machines dun. Dat heeft twee gevolgen die je vooraf moet doorrekenen. Ten eerste is de boekwaarde van het persenpark zelden gelijk aan wat je er los voor zou krijgen, en dat verschil hoort in je bod verwerkt te zitten. Ten tweede zijn financiers om diezelfde reden terughoudend met het accepteren van die machines als onderpand, waardoor je meer eigen geld moet inbrengen dan bij een overname in een andere industrie. Vraag daarom de aanschafwaarde, het bouwjaar en de resterende boekwaarde per machine op, en laat iemand die de grafische markt kent er een reële verkoopwaarde naast zetten. Dat gesprek voer je liever met je financier vóór het bod dan erna.
Bij een drukkerij hangt de klantenkring vaak aan één persoon
In deze branche is de relatie met de opdrachtgever meestal persoonlijk. De eigenaar kent de marketingmanager al vijftien jaar, weet wat er elk najaar aan catalogi komt en springt bij als er iets misgaat.
Dat is de kwetsbaarste plek van de hele overname. Vertrekt die eigenaar, dan is er voor de klant geen reden meer om niet eens bij een concurrent te informeren, zeker in een markt met ruimte op de machines.
Vraag daarom de omzet per klant over drie jaar op en kijk hoeveel er elk jaar terugkomt. Vraag er expliciet bij wie het contact onderhoudt en of dat een medewerker is of de eigenaar zelf.
Spreek vervolgens een inwerkperiode af waarin de verkoper je persoonlijk voorstelt. Bij een drukkerij is dat geen formaliteit maar het enige instrument waarmee je die relaties werkelijk overneemt.
Kijk naar het werk dat blijft en het werk dat verdwijnt
Niet al het drukwerk krimpt even hard. Reclamedrukwerk en folders staan al jaren onder druk, terwijl verpakkingsgerelateerd werk, etiketten, en persoonlijk gemaakt drukwerk zich beter houden. Zit de groei bij het bedrijf vooral in dat verpakkingswerk, dan is een verpakkingsbedrijf kopen een andere onderneming: daar verkoop je de verpakking zelf en niet het drukwerk erop.
Vraag daarom de omzet uitgesplitst naar type opdracht en bekijk de ontwikkeling per categorie. Een drukkerij met een stabiele omzet kan intern een dalende en een stijgende tak hebben die elkaar toevallig opheffen.
Kijk daarnaast naar de orderlengte. Kortere oplages en snellere levertijden vragen een andere machine-inzet dan lange series, en het bedrijf dat je koopt is daar wel of niet op ingericht.
Vraag ten slotte naar de online orderstroom. Een drukkerij die zijn kleine opdrachten via een bestelportaal binnenhaalt, heeft een verkoopkanaal dat losstaat van de persoon van de eigenaar.
Het werkkapitaal van een drukkerij is een onderhandelingspunt
Tussen de order en de betaling zit bij drukwerk een lange keten. Je koopt papier in, het werk staat wekenlang onderhanden, en daarna wacht je de betaaltermijn van je opdrachtgever af.
Daardoor zit er meer geld vast in voorraad en debiteuren dan een koper van buiten de branche verwacht. Dat bedrag komt boven op de koopsom en het is niet altijd zichtbaar in de eerste presentatie.
Vraag daarom het verloop van de voorraad, het onderhanden werk en de debiteuren over twee jaar op, per kwartaal. Zo zie je hoeveel werkkapitaal je nodig hebt op het diepste punt van het jaar.
Leg vervolgens vast wat als normaal werkkapitaal geldt op de overdrachtsdatum. Wijkt het daarvan af, dan volgt een prijscorrectie, en het is beter dat die afspraak vooraf op papier staat dan dat je er achteraf over praat.
Wie er verder in deze markt koopt
De partijen die in deze sector overnemen zijn vrijwel allemaal bestaande grafische bedrijven die volume bij hun eigen machines optellen. Zij kunnen een overname rondrekenen op besparingen die jij als individuele koper niet hebt.
Dat betekent dat je bij een gezonde drukkerij concurrentie hebt van kopers met een rekenmodel dat gunstiger uitpakt. Het betekent ook dat er aanbod is dat voor hen niet interessant is en voor jou wel.
Wees daarom scherp op wat jou onderscheidt. Een specialisme, een eigen klantenkring of een regio waar je al zit, zijn de dingen die jouw bod boven dat van een consolidator kunnen tillen.
Laat de cijfers en de machinelijst nakijken door een accountant die de grafische sector kent voordat je tekent. Die weet wat een persenpark met deze leeftijd waard is en hoe een verkoper zijn bezetting heeft gepresenteerd.
Wie er aan de persen staat en wat zij weten
Bij een overname van de onderneming komen de arbeidsovereenkomsten op jouw naam, met loon, vakantie-uren en dienstjaren. Voor een drukkerij is dat de belangrijkste post van de hele transactie. Een pers koop je op de tweedehandsmarkt, een drukker die hem kent en op kleur kan sturen niet.
Vraag daarom per medewerker welke pers of nabewerkingsmachine hij bedient, hoe lang hij dat doet en of er iemand wordt opgeleid. Vraag ook naar de leeftijdsopbouw, want in deze branche loopt een deel van het vakmanschap richting pensioen en dat bepaalt hoeveel tijd je hebt om kennis over te dragen.
Kijk daarnaast naar de voorbereiding en de calculatie. Bij drukwerk wordt de marge bepaald voordat de pers draait, in de opmaak van het vel en in de prijs die is afgegeven. Vraag wie dat doet en wat er gebeurt als die persoon er niet is; bij veel drukkerijen is dat de eigenaar zelf.
Hoe zit het met ziekteverzuim en verloop over drie jaar? In een bedrijf dat op een handvol vakmensen draait, is één langdurige uitval meteen een capaciteitsprobleem. Een drukkerij die dat met opgeleide invallers heeft opgevangen, is meer dan haar machines.
Zo vind je een drukkerij die ter overname komt
Er verdwijnen al jaren bedrijven uit deze branche. In het decennium tot 2022 waren dat er ruim achthonderdzestig, en het overgrote deel daarvan is opgegaan in een ander bedrijf in plaats van openbaar verkocht.
In je zoekprofiel staat het drukwerk dat je zoekt, de omvang die je aankunt, de regio en je budget. Wordt er een drukkerij aangemeld die daarbij past, dan brengen wij hem onder je aandacht.
De techniek verdient een concrete beschrijving. Een offsetdrukkerij, een digitale drukkerij en een grootformaatbedrijf hebben een ander machinepark, andere oplages en een andere klantenkring.
Geef daarnaast aan of je het pand en de machines allebei wilt overnemen. Er zijn kopers die alleen de klantenkring zoeken, en verkopers die precies dat aanbieden, en het scheelt beide partijen tijd als dat vooraf duidelijk is.