De markt is niet ruim, en dat werkt twee kanten op. Het CBS meldde over 2024 dat het aantal winkels bij bloemen, dieren en tuin juist het sterkst daalde, en dat er achtentwintig procent meer faillissementen waren dan het jaar ervoor.
Voor jou betekent dat vooral dat je koper scherper kijkt dan een paar jaar geleden. Hij wil weten of jouw zaak tot de blijvers hoort, en dat moet je met cijfers laten zien in plaats van met een indruk. Het goede nieuws is dat de cijfers die hij wil zien allemaal in jouw kassa zitten.
Laat de pieken van je bloemenwinkel zien, en de dalen erbij
Lever je omzet per week aan over drie jaar. Voor de meeste branches is dat overdreven, voor een bloemist is het de enige nuttige indeling, want Valentijnsdag en Moederdag verdwijnen in een kwartaalcijfer volledig uit beeld.
Zet er per piek bij wat je hebt ingekocht en wat je hebt weggegooid. Een koper die ziet dat jij op Moederdag scherp inkoopt en weinig overhoudt, weet meteen dat hij met een vakman te maken heeft.
Wees ook eerlijk over de jaren waarin het tegenviel. Valentijnsdag op een dinsdag levert nu eenmaal minder op dan Valentijnsdag op een zaterdag, en wie dat zelf uitlegt hoeft het niet uitgelegd te krijgen. Bij het verkopen van een tuincentrum gebeurt hetzelfde met een nat voorjaar; het weer verklaart daar een groot deel van het verschil tussen twee jaren.
Zet je derving en je inkoop op een rij
Bij een bloemenwinkel is derving geen kostenpost maar de kern van het vak. Houd je hem bij, dan heb je iets wat veel collega's niet hebben, en dat is een verkoopargument op zichzelf.
Lever je derving in geld en als percentage van je inkoopwaarde, per maand en over een heel jaar. Zet erbij hoe vaak je per week inkoopt en bij wie.
Beschrijf ook je inkoopkanalen. Koop je rechtstreeks bij kwekers, via een groothandel of via de veiling, en welke afspraken liggen er? Een koper wil weten of hij op maandagochtend hetzelfde kan bestellen als jij, tegen dezelfde prijs.
Is er ergens een prijsafspraak of een vaste leverancier waar je al jaren mee werkt, vraag dan of die relatie op papier kan. Een handdruk is in deze branche gebruikelijk en voor een koper waardeloos.
Breng de vaste relaties van je bloemenwinkel in kaart
Rouwbloemwerk, bruidswerk en zakelijke abonnementen zijn samen vaak een groot deel van je omzet, en het is precies het deel dat een koper wantrouwt. Want die omzet zit aan jou vast en niet aan je etalage.
Maak daarom een overzicht met per relatie de omzet over drie jaar, hoe lang je al samenwerkt en wat er is afgesproken. Zet erbij welk deel van je jaaromzet daaruit komt.
Bied vervolgens aan om die contacten persoonlijk over te dragen en om na de overdracht nog een periode mee te lopen. Bij uitvaartondernemers is dat geen extraatje maar de voorwaarde waaronder die omzet blijft bestaan.
Zet zakelijke abonnementen zo veel mogelijk op papier voordat je aanbiedt. Een kantoor dat al acht jaar wekelijks bloemen krijgt zonder dat er ooit iets is getekend, telt bij een koper voor minder dan de helft mee.
Splits de omzet van je bloemenwinkel uit naar bloemwerk, planten en cadeau
Een bloemenwinkel verkoopt drie dingen die zich heel verschillend gedragen. Vers bloemwerk bederft en heeft de hoogste marge, planten gaan langer mee, en cadeauartikelen bederven helemaal niet maar bezetten wel je vloer en je geld.
Lever daarom je omzet en je brutomarge per groep, over drie jaar. Zet erbij hoeveel vloeroppervlak elke groep inneemt, want dat maakt zichtbaar welk deel van je winkel zijn ruimte verdient.
Voeg je bezorging als aparte regel toe: wat het oplevert, wat het aan uren kost en welk deel van je bestellingen het betreft. Veel bloemenwinkels doen dat erbij zonder ooit te rekenen wat het waard is, en een koper die het cijfer wél krijgt, hoeft er niets voor te reserveren. Bij een woonwinkel is bezorging geen bijzaak maar een eigen post, met ritten, montage-uren en schade bij aflevering.
Zorg dat je btw-indeling per productgroep klopt
Op snijbloemen, kamerplanten en tuinplanten geldt negen procent btw. Op geverfde bloemen en kunstbloemen geldt eenentwintig, en bij vazen hangt het af van hoe het artikel wordt ingedeeld.
Loop je kassa-indeling daarom langs voordat je aanbiedt. Een winkel die potten, kaarsen en kaarten naast bloemen verkoopt heeft al gauw een paar artikelgroepen waarin ooit het verkeerde tarief is aangezet.
Let ook op opdrachten waarin arbeid en plantmateriaal samengaan, want daar kunnen twee tarieven van toepassing zijn. Klopt je administratie op dit punt, zeg dat dan gewoon; het is het eerste waar een boekenonderzoek naar kijkt.
Maak je bloemenwinkel losser van je eigen handen
Als jij de enige bent die het bloemwerk maakt waar klanten voor komen, verkoop je een baan. Bij deze branche is dat de meest voorkomende reden dat een bod tegenvalt.
Werk daar in het jaar voordat je aanbiedt aan. Laat iemand anders inkopen, laat iemand anders het grote werk binden, en zorg dat je vaste relaties ook die persoon kennen.
Zet je ploeg daarna op papier, met functies, dienstjaren, contractvormen en de oproepkrachten die op de pieken meedraaien. Die laatste groep is een netwerk dat je in jaren hebt opgebouwd, en het is voor een koper meer waard dan hij zelf zou bedenken.
Je pand, je koelcel en je inrichting
Leg je huurcontract klaar met de resterende looptijd, de indexatie en de verlengingsafspraken. Zet erbij of er buitenruimte is vergund, want een stoep waar bakken mogen staan is bij een bloemist gewoon omzet.
Maak daarnaast een lijst van je koelcel, je werkbank, je gereedschap en je winkelinrichting, met bouwjaar en staat. De koelcel is daarbij het onderdeel waar een koper naar vraagt, omdat hij dag en nacht draait en omdat een vervanging niet meevalt.
Heb je de afgelopen jaren geïnvesteerd in koeling of in energiebesparing, zet dat er nadrukkelijk bij. Dat is geld dat jij hebt uitgegeven en waar je koper de eerste jaren profijt van heeft.
Waar het prijsgesprek over je bloemenwinkel op uitkomt
Het tastbare deel van je zaak is beperkt en snel geteld. Je inrichting en je koeling worden getaxeerd, en je voorraad stelt weinig voor omdat die elke week doorrolt.
Het gesprek gaat dus vrijwel meteen over de goodwill, waarop in de overnamemarkt een factor op de genormaliseerde winst wordt toegepast. Hoe hoog die uitvalt hangt af van één vraag: hoeveel van je omzet blijft staan als jij er niet meer bent.
Laat een accountant meerekenen voordat je een bedrag noemt, en laat hem specifiek naar je piekweken kijken. Daar zit bij een bloemenwinkel zowel de winst als het risico, en dat is niet uit een jaartotaal te halen.
Je bloembinders en de weken waarin alles moet gebeuren
Verkoop je de onderneming, dan neemt de koper je personeel over met contract en al: loon, opgebouwde vakantie-uren en dienstjaren gaan ongewijzigd mee. Bij een bloemenwinkel is dat belangrijker dan de inventaris, want een binder die de stijl van de zaak kent en de vaste klanten bij naam noemt, is het verschil tussen jouw winkel en een willekeurige.
Zet daarom op een rij wie er bindt, wie de inkoop doet en wie de rouwwerkstukken maakt. Dat laatste is een apart vak met een eigen klantenkring via uitvaartondernemers, en als dat bij één persoon zit, is dat een afhankelijkheid die je beter zelf noemt. Zet erbij hoe lang iedereen er werkt en welke opleiding er ligt.
Laat daarnaast zien hoe je de pieken opvangt. Moederdag, Valentijnsdag en de decemberweken vragen een veelvoud van je normale bezetting, en de manier waarop je dat oplost zegt iets over de overdraagbaarheid. Werk je met een vaste poule oproepkrachten die elk jaar terugkomt, dan is dat een bezit; regel je het elk jaar opnieuw, dan is dat werk dat je koper erbij krijgt.
Houd er rekening mee dat je nog een jaar na de overdracht naast de koper aansprakelijk blijft voor verplichtingen die daarvóór zijn ontstaan. Loop je verlofadministratie en je oproepcontracten dus na voordat je tekent. Het kost je een dag en het haalt een onderwerp van tafel dat anders een jaar lang boven de markt blijft hangen.
Je bloemenwinkel te koop zetten zonder je vaste adressen te verliezen
Je bloemenwinkel te koop zetten raakt eerst je relaties. Een uitvaartondernemer die hoort dat je stopt, belt uit voorzorg alvast een collega van je, en dan ben je die opdrachten kwijt voordat er iets is verkocht.
Je medewerkers zijn de tweede zorg. Een goede binder vindt in een week ergens anders werk, en zonder die handen is je zaak in de piekweek ineens veel minder waard.
Daarom komt de naam van je winkel niet in je aanmelding bij Silverfield te staan. Je geeft door in welke regio je zit, hoe groot de zaak is, welk deel uit rouw- en bruidswerk komt en wat je omzet is. Wij lezen dat na voordat een koper het onder ogen krijgt.
Meldt zich een belangstellende, dan zie jij eerst wie hij is en wat hij zoekt, en daarna bepaal jij of je verder praat. Kies daarbij je moment: aanbieden vlak na een goed voorjaar met Valentijnsdag en Moederdag in de cijfers, geeft een ander gesprek dan aanbieden in november.