Een bloemenwinkel die de laatste jaren gewoon open bleef, doet iets goed. De branche werd in die tijd kleiner. Het CBS meldde over 2024 dat het totale aantal winkels in Nederland groeide. De groep bloemen, dieren en tuin daalde in dat jaar juist het hardst. Het aantal faillissementen lag in 2024 achtentwintig procent hoger dan in 2023. Bloemen en planten inkopen werd tegelijk duurder. Siergewassen stegen in 2024 bijna zeven procent in prijs, terwijl de productie voor het derde jaar op rij iets terugliep.
Overnemen of zelf een bloemenzaak beginnen
Een eigen bloemenzaak kan op twee manieren beginnen: in een leeg pand of in een winkel die al draait. Bij bloemen gaat die keuze vooral over de plek. Mensen kopen bloemen waar ze al jaren langslopen, uit gewoonte. Zo'n adres maak je met geen inrichting na. Bij een lopende zaak komt ook de zakelijke kant mee die je van buiten niet ziet. Kantoren, hotels en uitvaartondernemers hebben hun vaste opdrachten ooit persoonlijk bij deze bloemist neergelegd. Die adressen krijg je bij een overname in één keer. De mensen erachter leer je daarna zelf kennen. Een online bloemenwinkel begint die kring vanaf nul en mist bovendien de loop van de straat.
Wie zelf begint, kiest een eigen stijl en zit niet vast aan het assortiment van een voorganger. Goodwill betaal je dan niet. Je inkoopkanaal, je naam en je vaste klanten bouw je wel stuk voor stuk zelf op. Een eerlijke vergelijking legt de vraagprijs van een lopende winkel naast alles wat een start kost. Daar horen de inrichting, de koeling en de eerste voorraad bij. Ook de maanden waarin de zaak nog niet draait, tellen mee. Daarbij komt het inkomen dat je in die opbouwtijd misloopt. Geen leverancier zet dat bedrag op een offerte.
Voorraad die in dagen afloopt
Een kledingwinkel die te ruim heeft ingekocht, zet de rest in de uitverkoop of bewaart hem voor volgend seizoen. Een bloemist gooit hem weg. In de branche heet dat weggegooide deel derving. Bij een bloemenwinkel draait de marge om dat cijfer. In euro's en als deel van de inkoopwaarde laat het zien hoe scherp er wordt ingekocht. Per maand zie je waar het knelt, over een heel jaar hoe groot het verlies is. Wie liever voorraad koopt die een seizoen kan wachten, vindt meer over het kopen van een kledingwinkel. Daar zakt de waarde per seizoen en niet per dag.
De inkoopfrequentie hangt daar direct aan vast. Twee of drie keer per week vers inkopen kost meer uren dan één grote slag. Er belandt dan wel minder in de container. Het apparaat waarin de marge staat, is de koelcel. Hij draait dag en nacht, en vanaf de overdracht betaal jij zijn stroom. Zijn bouwjaar en onderhoud tellen daarom mee in wat je koopt.
Vier dagen die het jaar van een bloemenwinkel maken
Een bloemist heeft vier momenten in het jaar die meer zijn dan een drukke dag: Valentijnsdag, Moederdag, Allerzielen en kerst. Dan draait de zaak als een heel ander bedrijf. Er wordt vooraf ingekocht en er komen extra handen bij. Hoeveel er verkocht wordt, blijft een gok tot de dag zelf. Een kwartaalcijfer maakt die pieken glad. De omzet per week over drie jaar laat ze wel zien. Je ziet hoe hoog de pieken zijn en hoe diep het dal ertussen ligt. Ook zie je of die verhouding van jaar tot jaar stabiel blijft. Die cijfers komen op tafel in het gesprek met de verkoper.
Met de kalender ernaast lees je ze eerlijker. Moederdag valt altijd op een zondag. Valentijnsdag kan op een zaterdag vallen of op een dinsdag, en dat scheelt aanzienlijk. Een tegenvallend jaar hoeft dus geen slecht bedrijf te betekenen. Het kan ook een Valentijnsdag midden in de week zijn geweest. Bij een tuincentrum ligt het zwaartepunt anders. Daar draait de omzet om het voorjaar en niet om één dag. Wie liever op een seizoen rekent dan op een datum, leest verder over de overname van een tuincentrum.
De piek die tegenviel
Een bloemist vertelt het meest over zichzelf als hij uitlegt welke piek de laatste jaren tegenviel, en waarom. Het kan aan de inkoop liggen, aan te weinig handen of aan het weer. In zijn antwoord hoor je hoe hij zijn risico inschat. Bij een bloemenwinkel is dat het belangrijkste wat je over de verkoper te weten komt.
Rouwwerk en vaste zakelijke klanten
Rouwwerk komt de zaak niet binnen via de voordeur. Het loopt via uitvaartondernemers die de bloemist kennen. Zo'n ondernemer blijft bij iemand die op zondagochtend de telefoon opneemt en bij wie het werk op tijd klaarstaat. Dat vertrouwen hangt aan een persoon. Bij de overdracht verhuist die omzet dus niet vanzelf mee met de sleutels. Hoe groot het aandeel rouwwerk is en met welke uitvaartondernemers de zaak werkt, hoort bij het eerste gesprek. Draagt de verkoper die contacten zelf over en loopt hij daarna nog een tijd mee, dan krijg je de kans om dat vertrouwen zelf te verdienen.
Bij bruidswerk en zakelijke abonnementen werkt het net zo. Wekelijks vers bloemwerk voor een kantoor is omzet waar je op kunt rekenen. Toch telt ook hier op wiens naam de afspraak staat, op de zaak of op de eigenaar. Een afspraak die alleen op de eigenaar rust, moet je als nieuwe bloemist opnieuw waarmaken.
Wie er aan de werkbank staat
Wat mensen terug laat komen bij een bloemist, is hoe een boeket eruitziet. Dat zit niet in een formule of in een scherpe inkoopprijs. Het zit in een paar handen, en die kunnen bij de overdracht de deur uit lopen. De eerste vraag bij elke bloemenwinkel is dus wie er bindt en onder welk contract. Is dat de eigenaar zelf, dan moet jij het kunnen of iemand aannemen die het kan. Met dat loon erbij zie je wat de zaak jou werkelijk oplevert. Naast de binder zijn er de vaste medewerkers en de oproepkrachten die op de pieken meedraaien. Dat netwerk staat nergens in de jaarrekening, terwijl je er op Moederdag volledig op leunt.
Inkoop bij kweker, groothandel of veiling
Verse bloemen worden vroeg ingekocht, en dat bepaalt de dag van wie de zaak runt. Een bloemenwinkel kan rechtstreeks bij kwekers kopen of via een groothandel. De veiling is een derde route, en een mix van alle drie komt ook voor. Welke weg deze zaak neemt, zegt iets over de marge en over de uren. Rechtstreeks inkopen kan een betere prijs opleveren. Het kost wel meer tijd, en die uren zijn van jou zodra je de sleutel hebt. Afspraken met vaste leveranciers die op papier staan, hangen niet aan één persoon. Wat alleen rust op vertrouwen tussen twee mensen, kan een nieuwe eigenaar achteraan in de rij zetten als de aanvoer krap is.
Twee btw-tarieven in één kassa
Voor snijbloemen en voor kamer- en tuinplanten geldt het lage btw-tarief van negen procent. Voor kunstbloemen en geverfde bloemen reken je eenentwintig procent, het algemene tarief. Voor een vaas hangt het tarief af van de indeling van het artikel, en die grens is in de praktijk niet altijd scherp. Een zaak die bloemen en potten naast kaarsen en kaarten verkoopt, heeft dus een kassa nodig die per artikel het juiste tarief aanslaat. Is die indeling goed ingericht en onlangs nagelopen, dan neem je een administratie over die op orde is. Het wordt ingewikkelder als arbeid en plantmateriaal in één opdracht zitten. Op zo'n opdracht kunnen twee tarieven van toepassing zijn. Een bloemenwinkel die zulke opdrachten al jaren correct splitst, geeft je op dit punt een schone start.
De straat en het huurcontract
Een bloemenwinkel leeft van twee soorten klanten: passanten en mensen die er speciaal voor komen. De passanten hangen aan de straat. Lege winkelpanden zijn zo'n bekend probleem dat het Rijk gemeenten er geld voor heeft gegeven. Een straat die op een doordeweekse ochtend en op zaterdag goed loopt, brengt die passanten vanzelf langs je etalage. Een huurcontract met een ruime resterende looptijd en een duidelijke indexatie geeft je de tijd om op die plek verder te bouwen. Een stoep waar je vergund bakken met bloemen mag zetten, levert in deze branche zichtbaarheid en omzet op.
Waarvoor je betaalt bij een bloemenwinkel
Het grootste deel van de prijs betaal je voor wat de zaak laat draaien, niet voor spullen. De koelcel en de werkbank worden getaxeerd, net als het gereedschap en de inrichting. Samen zijn ze maar een klein deel van het bedrag. Veel voorraad staat er nooit, omdat bloemen binnen een week verkocht of weg zijn. Het gesprek over de prijs gaat dus bijna meteen over de goodwill. In de overnamemarkt rekent men daarvoor met een factor op de genormaliseerde winst. De hoogte van die factor volgt uit de verdeling: welk deel van de omzet bij de zaak hoort en welk deel bij de vertrekkende eigenaar. Bindt de eigenaar zelf, koopt hij zelf in en kent hij zelf de uitvaartondernemers, dan gaat de factor omlaag.
Twee cijfers maken het verschil tussen een goed jaar en een goed bedrijf: de derving en de piekomzet. Heeft je eigen accountant ze nagerekend, dan weet je of de winst van de laatste jaren uit de zaak komt of uit geluk met de kalender.
Zo komt een bloemenwinkel op je pad
Een bloemenwinkel ter overname dient zich aan op het moment dat een eigenaar besluit dat het genoeg is geweest. Met een zoekprofiel ben je er wel op tijd bij. Een bloemist die zijn zaak bij ons aanmeldt, gaat pas online nadat iemand de aanmelding heeft gelezen. Past zijn bloemenwinkel bij wat jij zoekt, dan krijg je bericht zodra hij te zien is. Na het inloggen zie je welke zaken er te koop staan. Trekt een zaak je aan, dan klop je bij de bloemist zelf aan. Hij leest eerst je koperprofiel en laat dan weten of hij wil praten. Zegt hij ja, dan heb je het rechtstreeks met hem over zijn rouwwerk, zijn pieken en zijn mensen. Heb je al een zaak en zoek je er een tweede bij? Dan draait het kopen van een bedrijf om andere vragen dan bij je eerste winkel. De belangrijkste is wie er straks elke ochtend inkoopt.