De branche staat onder druk. Het CBS meldde over 2024 dat het aantal winkels in Nederland weliswaar groeide, maar dat het bij bloemen-, dieren- en tuinwinkels juist het hardst daalde. Wie een bloemenzaak zoekt, koopt dus in een krimpende markt, en dat betekent ook dat de zaken die overblijven aantoonbaar iets goed doen. Het aantal faillissementen lag dat jaar bovendien achtentwintig procent hoger dan in 2023.
Tegelijk werden siergewassen duurder. De prijzen stegen in 2024 met bijna zeven procent, terwijl de productie voor het derde jaar op rij iets daalde. Je koopt dus in een markt waarin het aanbod krapper wordt en de inkoop niet goedkoper.
Dat maakt het niet onverstandig om een bloemenwinkel over te nemen, maar het maakt de vraag welke zaak je koopt belangrijker dan gemiddeld. Een winkel die dit heeft overleefd, doet iets goed, en je wilt weten wat.
Bij een bloemenwinkel koop je voorraad die bederft
Dit is het verschil met vrijwel elke andere winkel. Een kledingwinkel die te veel heeft ingekocht, prijst af en verkoopt volgend seizoen alsnog. Een bloemenwinkel gooit weg. Wie liever voorraad koopt die blijft liggen, komt uit bij het kopen van een kledingwinkel; daar verlies je waarde per seizoen en niet per dag.
De derving wil je in geld én in procenten van de inkoopwaarde, over een heel jaar en per maand. Dat cijfer wordt in deze branche lang niet altijd bijgehouden, en als het er wél is, zegt dat op zichzelf al iets over hoe de zaak wordt gerund.
De inkoopfrequentie hoort erbij. Een bloemist die twee of drie keer per week vers inkoopt heeft een andere derving en een ander werkritme dan iemand die één keer een grote slag slaat. Het eerste kost meer tijd en levert minder afval op.
Kijk daarna naar de koeling. De koelcel is bij een bloemenwinkel geen bijzaak maar het apparaat waar je marge in staat, en hij draait dag en nacht. Vraag naar het bouwjaar, het onderhoud en wat er aan energie doorheen gaat.
Een paar dagen in het jaar dragen een groot deel van de omzet
Valentijnsdag, Moederdag, Allerzielen en de kerstperiode zijn voor een bloemist geen drukke dagen maar een ander bedrijf. Er wordt vooraf ingekocht, er wordt extra personeel geregeld en er wordt een gok gedaan op de vraag. Wie liever op een seizoen gokt dan op één dag, kijkt naar de overname van een tuincentrum; daar ligt het zwaartepunt van de omzet in het voorjaar.
De omzet per week over drie jaar zegt hier meer dan per kwartaal. Je wilt zien hoe hoog de pieken zijn, hoe diep het dal ertussen is en of die verhouding stabiel blijft.
Let daarbij op het weer en op de kalender. Moederdag valt altijd op zondag, maar Valentijnsdag kan op een zaterdag of op een dinsdag vallen en dat scheelt aanzienlijk. Een tegenvallend jaar is dus niet meteen een slecht bedrijf.
Vraag wat er op de pieken is misgegaan
De eerlijkste vraag die je een bloemist kunt stellen is welke piek er de afgelopen jaren tegenviel en waarom. Te veel ingekocht, te weinig mensen, of gewoon slecht weer. Het antwoord vertelt je hoe deze ondernemer zijn risico inschat, en dat is bij een bloemenwinkel het belangrijkste dat je over hem kunt weten.
Het rouwbloemwerk loopt via mensen en niet via de winkel
Bij veel bloemisten komt een substantieel deel van de omzet uit rouwarrangementen, en dat werk komt zelden binnenlopen. Het komt via uitvaartondernemers die de bloemist kennen en vertrouwen.
Dat is precies het soort omzet dat niet vanzelf meeverhuist. Een uitvaartondernemer werkt met iemand omdat die op zondagochtend de telefoon opneemt en omdat het werk er altijd op tijd staat, en dat is een relatie met een persoon.
Welk deel van de omzet komt uit rouwwerk, en met welke ondernemers wordt samengewerkt? Vraag daarna of de verkoper bereid is die contacten persoonlijk over te dragen, en of hij na de overdracht nog een periode meeloopt.
Hetzelfde geldt voor bruidswerk en voor zakelijke abonnementen. Een kantoor dat elke week vers bloemwerk krijgt, is een prettige vaste omzet, maar ook daar is de vraag of het contract op de zaak staat of op de eigenaar.
De btw-grens loopt dwars door één boeket
Op snijbloemen, kamerplanten en tuinplanten geldt het lage btw-tarief van negen procent. Dat is prettig, maar het geldt niet voor alles wat je verkoopt.
Geverfde bloemen en kunstbloemen vallen onder het algemene tarief van eenentwintig procent. Bij vazen hangt het ervan af hoe het artikel moet worden ingedeeld, en die grens is in de praktijk niet altijd scherp.
Voor een winkel die bloemen, potten, kaarsen en kaarten door elkaar verkoopt, betekent dat een kassa die per artikel het juiste tarief moet aanslaan. Vraag dus hoe die indeling is ingericht en wanneer hij voor het laatst is nagelopen.
Hoe wordt er omgegaan met werk waarin arbeid en plantmateriaal samengaan? Bij dat soort opdrachten kunnen twee tarieven van toepassing zijn, en een winkel die dat jarenlang op één noemer heeft gezet, heeft een openstaande vraag die jij liever vooraf kent.
De inkoop van een bloemenwinkel begint voordat de deur opengaat
Verse bloemen worden vroeg ingekocht, en dat bepaalt het ritme van de ondernemer. Vraag hoe deze zaak inkoopt: rechtstreeks bij kwekers, via een groothandel, via de veiling of een combinatie daarvan.
Dat antwoord zegt iets over de marge en over de tijd die het kost. Rechtstreeks inkopen levert doorgaans een betere prijs op en kost meer uren, en die uren zijn de jouwe zodra je de sleutel hebt.
Zijn er vaste leveranciers, en staan er afspraken op papier? Bij een bloemenwinkel is dat vaak jarenlang op vertrouwen gegaan, en een nieuwe eigenaar begint dan onderaan de lijst als het krap is.
Het vakmanschap van een bloemenwinkel zit bij de binder
Klanten komen bij een bloemist terug om hoe het werk eruitziet. Dat is geen formule en geen inkoopvoordeel maar een paar handen, en die handen kunnen bij de overdracht de deur uitlopen.
Wie bindt er, en onder welk contract? Is dat de eigenaar zelf, ga dan na of jij dat kunt of dat je iemand moet aannemen die het kan, en reken die loonkosten mee voordat je een bod doet.
De vaste medewerkers en de oproepkrachten die op de pieken meedraaien horen er ook bij. Dat laatste is een netwerk dat een ondernemer in jaren opbouwt en dat niet in de jaarrekening staat, terwijl je er op Moederdag volledig van afhankelijk bent.
De locatie van een bloemenwinkel en de leegstand eromheen
Een bloemenwinkel leeft van passanten en van mensen die er speciaal voor komen. Die eerste groep hangt aan de straat, en leegstand in winkelstraten is een erkend probleem waar het Rijk zelfs geld voor beschikbaar heeft gesteld aan gemeenten.
Ga daarom zelf kijken, op een doordeweekse ochtend en op een zaterdag. Tel wat er langsloopt, kijk welke panden leegstaan en vraag in de straat hoe lang dat al zo is.
Daarnaast wil je het huurcontract zien, met de resterende looptijd en de indexatie. Kijk er ook bij of er buitenruimte is vergund, want een stoep waar je bakken mag zetten scheelt bij deze branche zichtbaarheid en omzet.
Wat een bloemenwinkel te koop ongeveer kost
De tastbare kant is beperkt. De koelcel, de werkbank, het gereedschap en de winkelinrichting worden getaxeerd, en de voorraad is bij een bloemist per definitie klein omdat hij elke week doorrolt.
Het gesprek gaat dus vrijwel meteen over de goodwill, en daarop wordt in de overnamemarkt een factor op de genormaliseerde winst toegepast. Wat die factor bepaalt is de vraag hoeveel van de omzet aan de zaak hangt en hoeveel aan de vorige eigenaar.
Naar beneden werkt vooral persoonsafhankelijkheid: een eigenaar die zelf bindt, zelf inkoopt en zelf de uitvaartondernemers kent. Laat je eigen accountant naar de derving en de piekomzet kijken voordat je een bod uitbrengt, want daar zit het verschil tussen een goed jaar en een goed bedrijf.
Een bloemenwinkel overnemen of er zelf een beginnen
Wie een bloemenzaak wil beginnen, kan een leeg pand huren of een lopende winkel overnemen. Bij bloemen weegt die keuze zwaarder dan in de meeste branches, en dat komt door de plek. Een bloemenwinkel leeft van loop en van gewoonte, en een adres waar mensen al jaren langslopen is met geen inrichting na te maken.
Daar komt de zakelijke kant bij die je van buiten niet ziet. Vaste opdrachten voor kantoren, hotels en uitvaartondernemers vormen bij veel winkels het stabiele deel van de omzet, en die relaties zijn persoonlijk opgebouwd. Neem je een zaak over, dan koop je die adressen mee, mits je de tijd neemt om ze zelf te leren kennen.
Zelf beginnen heeft ook voordelen die je moet meewegen. Je kiest je eigen stijl, je zit niet vast aan een assortiment dat bij de vorige eigenaar hoorde en je betaalt geen goodwill. Wel bouw je je inkoopkanaal, je vaste klanten en je naam vanaf nul op, en de eerste twee jaar zijn in deze branche zelden ruim.
Reken het gewoon uit. Zet aan de ene kant de vraagprijs van een lopende winkel en aan de andere kant je inrichting, je koeling, je eerste voorraad en de maanden waarin je nog niet draait. Tel daar het inkomen bij op dat je in die opbouwtijd niet hebt, want dat is de post die het vaakst wordt vergeten.
Zo vind je een bloemenwinkel die ter overname komt
Bloemisten stoppen zelden met een advertentie. Het is vaak een zaak van één of twee mensen die er jaren vroeg voor zijn opgestaan, en op een gegeven moment is het genoeg.
Zet daarom bij Silverfield neer wat je zoekt: de plaats, de omvang, of er rouwwerk bij hoort en wat je wilt uitgeven. Komt er een zaak binnen die daaraan voldoet, dan sturen wij hem door.
Grenzen aangeven helpt daarbij. Wie geen winkel wil overnemen waarvan de omzet grotendeels uit rouwwerk komt, of juist geen zaak zonder koelcel, hoeft die gesprekken niet te voeren.