Het aantal zelfstandige apotheken daalde in één jaar van 323 naar 221. Dat zijn er ruim honderd minder in twaalf maanden. In dezelfde periode groeiden de ketens van 585 naar 630 locaties en de formules van 1.045 naar 1.077. Bijna negentig procent van alle apotheken is inmiddels aan een keten of formule verbonden. Ben je een van de zelfstandigen die over zijn, dan beweegt de markt naar je toe. Dat zie je aan de prijzen. Schattingen uit de overnamemarkt komen voor deze sector uit op ruwweg zes tot zeven keer de EBITDA. Dat ligt duidelijk boven het mkb-gemiddelde. Bij zo'n veelvoud telt elke euro blijvend resultaat zes of zeven keer mee in je prijs. Wat telt, is aan wat voor partij je overdraagt en wat die in je dossier aantreft. Hoe een overdracht in het algemeen verloopt, lees je op onze pagina over de verkoop van een bedrijf.
Keten, formule of een apotheker die voor zichzelf begint
Grofweg zijn er drie soorten kopers. Een keten koopt volume en betaalt meestal het meest. Ze neemt je vestiging op in haar eigen systemen en haar inkoop. Een formuleorganisatie zoekt aansluiting, maar laat de ondernemer op zijn plek. De derde is de individuele apotheker die voor zichzelf begint. Hij neemt je zaak over zoals ze is. Na een verkoop aan een keten verandert er veel voor je team en je patiënten. Bij een individuele opvolger blijft het meeste zoals het was, al duurt zijn financiering langer. Ook de vorm van de overdracht verschilt. Een keten koopt doorgaans aandelen, een individuele opvolger eerder de onderneming zelf. Wat je na belasting overhoudt, verschilt daardoor sterk tussen die twee routes.
Ben je zelf de gevestigd apotheker, dan hoort de vraag hoe lang je aanblijft bij de deal. Voor een individuele koper maakt jouw rol na de overdracht veel uit, omdat een apotheek zonder gevestigd apotheker niet open kan. Draai je nog een halfjaar of een jaar mee, dan is je zaak voor hem veel beter te financieren. Met een vaste termijn en een vergoeding voor jouw uren weet hij precies wat hij krijgt. Een tandartspraktijk verkopen kent dezelfde afweging. Daar bezitten ketens ruim een op de acht praktijken, en ze beslissen snel.
Receptregels en patiënten van je apotheek
In deze branche wordt gerekend in receptregels. Een koper begint met dat cijfer over drie volle jaren. Het aantal ingeschreven patiënten legt hij ernaast. Een gemiddelde apotheek heeft er rond de 8.100, dus waar jij ten opzichte van dat getal staat, ziet hij meteen. Van de tariefinkomsten in de sector komt 97,8 procent uit verstrekkingen. De overige 2,2 procent komt uit zorg zonder medicijnverstrekking. Denk aan medicatiebeoordelingen en begeleiding. Doe jij daar meer aan, dan onderscheid je je juist op dat kleine deel. Het valt alleen op als het apart in je cijfers staat en niet tussen de verstrekkingen verdwijnt.
Waar je recepten vandaan komen, telt net zo goed mee. De huisartsenpraktijken in de buurt zijn je belangrijkste toevoer. Een koper wil weten hoe stabiel die toevoer is, want elke receptregel begint bij een voorschrijver. Een gezondheidscentrum naast de deur is om die reden een verkoopargument. Een koper waardeert het als hij van jou hoort dat een praktijkhouder in de buurt binnenkort stopt, en niet pas na de overdracht.
Verzekeraars, groothandel en formule
Een koper wil drie soorten afspraken zien. De contracten met zorgverzekeraars komen eerst, met hun looptijd en de vraag of ze bij een eigendomswissel doorlopen. Daarna kijkt hij naar je groothandel. Inkoopcondities en eventuele bonusregelingen verklaren daar een deel van je resultaat. Zit je bij een formule, dan telt ook die overeenkomst mee. Daarin staan de looptijd, de afnameverplichting en de opzegvergoeding. Bij een verkoop aan een keten is dat laatste een echt obstakel. Loopt je formulecontract nog jaren en is het niet zomaar te beëindigen, dan kan dat een keten afschrikken of je prijs drukken. Staat de opzegvergoeding als bedrag vast, dan ziet een keten een kostenpost die ze in haar bod kan meenemen.
Sinds 1 juli 2025 geldt voor apotheken de vergunning op grond van de Wet toetreding zorgaanbieders. Een koper wil zien dat die in orde is. Hij kijkt ook of je gevestigd apotheker correct bij de inspectie staat geregistreerd. Bij het verkopen van een thuiszorgbedrijf hangt zo'n vergunning aan het KVK-nummer. Daar bepaalt de keuze tussen aandelen en activa of ze doorloopt.
Het Opiumwetregister
Op dit dossier is de inspectie het scherpst, en sinds 2019 wordt er ook op beboet. Opiaten horen in een afgesloten kast. Het register van in- en uitgaande hoeveelheden moet sluitend zijn. Recepten blijven vijftien jaar bewaard. Voor een koper is een tekortkoming die al is opgelost en vastgelegd gewoon routine. Dezelfde tekortkoming die hij zelf vindt, wordt een reservering in zijn bod. Naast het register ligt het overige kwaliteitsdossier. Daarin zitten de klachtenregeling en de laatste bevindingen van de inspectie, met wat je eraan deed.
Een team dat schaars is
Driekwart van de openbare apotheken kampte het afgelopen jaar met een personeelstekort. Gemiddeld ging het om anderhalve voltijdsplaats. Elk jaar vertrekt ongeveer een kwart van de apothekersassistenten. Bij dat verloop is een team dat al jaren samenwerkt eerder uitzondering dan regel. Een compleet en ingewerkt team is daardoor een van de zwaarste posten in je waardering. Wie er werkt, hoe lang al en met welke bevoegdheden, laat een koper zien wat hij op de eerste dag in huis heeft. Een tweede apotheker noem je nadrukkelijk. Ruim veertig procent van de apotheken heeft er een. Het maakt je bezetting een stuk minder kwetsbaar.
De cao voor apotheken loopt tot en met december 2027. Per september 2025 kwam er acht procent bij. Per januari 2026 volgde nog eens acht procent, met een eenmalige uitkering erbij. Dat zijn twee stappen van acht procent binnen vier maanden. Een koper ziet graag dat die stappen al in de loonlasten zitten. Dan hoeft hij er niets bovenop te rekenen, en dat zie je terug in een eerlijker bod.
Hoe je apotheek met tekorten omgaat
Geneesmiddelentekorten zijn structureel geworden. In 2024 ging het om 1.563 actieve tekorten. Een jaar later stonden er nog altijd 1.134. Miljoenen mensen konden daardoor hun middel niet gewoon krijgen. Het oplossen ervan kost een apotheekteam gemiddeld ongeveer één voltijdsplaats aan werk dat niet wordt vergoed. In een branche waar driekwart van de apotheken al mensen tekortkomt, is dat een zware post. Een koper rekent met die uren. Vaste afspraken met voorschrijvers en een vaste werkwijze drukken die uren, en dat scheelt hem direct in zijn begroting.
Ook je inkoop weegt mee. Het aantal leveranciers per middel daalde van 3,3 in 2016 naar 2,6 in 2025. Met minder leveranciers wordt één uitval sneller een tekort. Hoe je inkoop is gespreid, telt daardoor zwaarder dan een paar jaar geleden. Een middel dat je niet kunt leveren, levert bovendien geen receptregel op. Een koper die dat verlies per jaar als getal ziet, weet beter wat je zaak waard is.
Pand en inrichting van je apotheek
In een apotheek zit meer vermogen in de inrichting dan veel eigenaren beseffen. Een uitgifterobot, een geautomatiseerd magazijn en de koelingen vertegenwoordigen samen een fors bedrag. Hun staat bepaalt wat een koper er nog voor overheeft. Een robot aan het eind van zijn looptijd is geen bezwaar, zolang je kunt laten zien wat vervanging kost. Het apotheeksysteem wil een koper zien werken. Dat geldt ook voor de koppelingen met huisartsen, de landelijke uitwisseling en je groothandel.
Zit je apotheek in een gezondheidscentrum of naast een huisartsenpraktijk, dan is die ligging een groot deel van je waarde. Je huurcontract of eigendomssituatie hoort daarom bij het gesprek, met de resterende looptijd en de afspraken over verlenging. Een koper betaalt voor een plek waar de recepten binnenkomen, en hij wil weten dat hij er mag blijven. Bij een huur die binnen twee jaar afloopt, geeft een verlenging die al rond is een koper die zekerheid.
Je apotheek aanbieden aan kopers
Voor je aanmelding volstaat een schets van je apotheek, en die staat er in ongeveer tien minuten. De receptregels over drie jaar en het Opiumwetregister horen daar nog niet in. Die komen pas aan bod als je met een koper om tafel zit. Voordat je aanmelding zichtbaar wordt, leest iemand haar na. Daarna horen kopers met een passend zoekprofiel dat er een apotheek bij is gekomen. Je aanbod is alleen te zien voor wie ingelogd is. Een keten, een formule of een apotheker met belangstelling meldt zich met een contactverzoek. Bij elk verzoek zie je eerst van welke partij het komt. Pas als jij ja zegt, praat je verder, zonder makelaar tussen jou en de koper. De overname zelf, met de berekening en de stukken, regel je met je accountant. Met lopende verzekeraarscontracten, een compleet team en een Opiumwetregister dat klopt, voer je een ander gesprek dan met twee vacatures open.