Het Capaciteitsorgaan rekent op 375 nieuwe tandartsen per jaar om de zorgvraag bij te houden. Dat aantal wordt al jaren niet gehaald. Intussen nadert een op de vijf werkende tandartsen binnen zeven jaar de pensioenleeftijd. De vergrijzing drijft de vraag naar mondzorg verder op. Wie een lopende praktijk aanbiedt, heeft daarom iets in handen waar kopers naar zoeken. Die kopers zijn wel van twee heel verschillende soorten. Wie je aan tafel krijgt, bepaalt waar het gesprek over gaat en waarop je praktijk wordt gewaardeerd.
Collega of keten: twee kopers voor je tandartspraktijk
Ketens bezitten inmiddels ruim een op de acht tandartspraktijken. Samen draaien ze bijna dertig procent van de omzet in de mondzorg. Een keten koopt met geleend geld en rekent met een horizon van vier tot zeven jaar. Hij beslist snel en wil volume. Het getal waar hij vooral naar kijkt, is de EBITDA: het resultaat vóór rente, belastingen en afschrijvingen. Een apotheek verkopen laat aan de kopende kant hetzelfde beeld zien. Alleen hebben ketens en formules daar al het overgrote deel in handen.
Een tandarts die voor zichzelf begint, kijkt heel anders naar je praktijk. Hij koopt een werkplek, een team en een patiëntenbestand. Zijn geld komt van een bank die zekerheid wil zien. Hij neemt de praktijk over zoals ze is. Door die bank beweegt hij wel langzamer en biedt hij meestal minder dan een keten. Wat hij zoekt, heeft een kleine praktijk met één behandelkamer net zo goed: een plek om te werken en patiënten die terugkomen.
Aandelen of praktijk: de fiscale kant van de keuze
Welke koper het wordt, is ook een fiscale vraag. Bij een keten gaat het eerder om je aandelen. Vaak hoort daar een nabetaling bij die aan toekomstige resultaten hangt. Een deel van je prijs komt dan later, afhankelijk van hoe de praktijk het na jouw vertrek doet. Bij een collega gaat het eerder om de praktijk zelf. Wat je netto overhoudt, loopt tussen die twee routes sterk uiteen. Heeft je accountant ze allebei doorgerekend, dan weet je bij het eerste gesprek al welke vorm je liever hebt.
Ketens staan bovendien onder scherper toezicht dan een paar jaar geleden. De Nederlandse Zorgautoriteit bracht over 2024 voor het eerst in kaart hoeveel winst er in de zorg wordt uitgekeerd. Er ligt ook een wetsvoorstel over integere bedrijfsvoering. Een keten stelt daardoor meer vragen over je bestuur en je cijfers dan vroeger.
Een praktijk die een maand zonder jou draait
Bij de gemiddelde praktijkhouder gaat 82 procent van de uren naar patiëntgebonden werk. Zolang jij er bent, is dat efficiënt. Voor een koper roept het een vraag op. Alles wat jij persoonlijk doet, moet hij straks zelf doen of inkopen. Hoe minder de praktijk op jouw handen leunt, hoe eenvoudiger die rekensom voor hem wordt.
Het mooiste wat je een koper kunt laten zien, is een praktijk die een maand doorloopt terwijl jij er niet bent. Een waarnemer of collega ziet dan een deel van je vaste patiënten. Preventie en controle liggen bij de mondhygiënist. Iemand anders draait de planning en de declaraties. Hoe ver je dat werk kunt verschuiven, is sinds kort duidelijker. Geregistreerd-mondhygiënisten mochten in een experiment zelfstandig eenvoudige vullingen leggen, verdoven en röntgenfoto's maken. Dat experiment liep op 1 juli 2025 af. De evaluatie liet geen aantoonbare efficiëntiewinst zien. Voor die handelingen blijft de tandarts nodig.
Wat een koper per behandelkamer wil zien
Een koper denkt in behandelkamers en niet in een omzettotaal. Per behandelkamer werd in 2023 gemiddeld iets meer dan 236.000 euro omgezet. Een tandarts stond dat jaar ingeschreven voor ruim 2.600 patiënten. Met die getallen legt een koper jouw praktijk naast het gemiddelde. Per stoel wil hij weten hoeveel dagdelen hij bezet is. Ook wie erin werkt en wat er wordt gedraaid, hoort bij dat beeld.
In het gesprek en bij het boekenonderzoek valt je omzet uiteen in honorarium en techniek. Techniek loopt grotendeels door naar het laboratorium. Met een heldere splitsing ziet een koper wat er echt in de praktijk blijft, en schat hij haar niet lager in dan ze is. Naast die splitsing kijkt hij naar wat er in de stoelen gebeurt, want ook de behandelmix hoort bij het beeld. Ongeveer 37 procent van de praktijken doet implantologie en 35 procent orthodontie. Een tandartspraktijk die daarin iets kan, onderscheidt zich van de rest.
De tarieven van 2026 en jouw behandelmix
De Zorgautoriteit stelde de maximumtarieven voor 2026 op onderdelen naar beneden bij. Tandheelkundige hulp ging ruim een procent omlaag. Orthodontie zakte ruim elf procent, terwijl implantologie ruim zeventien procent steeg. Hoe dat uitpakt, hangt af van wat er in jouw stoelen gebeurt. Een tandartspraktijk met veel orthodontie voelt het anders dan een praktijk die veel implanteert. Toon je zelf wat de nieuwe tarieven met jouw mix doen, dan rekent een koper met jouw getal in plaats van met een voorzichtige eigen schatting.
Straling, hygiëne en je plichten als zorgaanbieder
Twee mappen bepalen hoe soepel het boekenonderzoek loopt. De eerste gaat over stralingsbescherming. Daarin zit je registratie bij de Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming. Heb je een CBCT-scanner, dan hoort de vergunning daarvoor er ook in. Sinds maart 2022 komt de ANVS langs om dat te controleren. Is die map compleet, dan blijft je röntgen in het gesprek geen open vraag. De tweede map gaat over infectiepreventie. Daarin horen de validatierapporten van je autoclaaf en de logboeken van de reiniging. De afspraken over beschermingsmiddelen staan er ook in. Juist daar begint de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd bij een bezoek. Een koper slaat deze map daarom als een van de eerste open.
Naast die twee mappen zijn er je plichten als zorgaanbieder. Een koper wil weten of je klachtenfunctionaris nog beschikbaar is en of de aansluiting bij een geschilleninstantie doorloopt. Ook telt of je melding bij de inspectie geregistreerd staat. Tot slot telt of je praktijk sinds 1 januari 2025 onder de uitgebreide vergunningplicht valt.
Het patiëntenbestand van je tandartspraktijk
Meer dan vier op de vijf Nederlanders zit minstens één keer per jaar in de stoel. Het goed onderhouden bestand van een tandartspraktijk levert daardoor voorspelbare omzet op, en daar betaalt een koper voor. Je recallpercentage laat zien hoe goed jouw bestand onderhouden is. Het aantal in- en uitschrijvingen per jaar vertelt of het groeit of krimpt.
Heb je een patiëntenstop, dan is dat geen zwakte. Ongeveer dertig procent van de praktijken neemt alleen onder voorwaarden nieuwe mensen aan. Een wachtlijst laat zien dat de vraag groter is dan je capaciteit. Een koper met eigen behandelaars kan die vraag wel bedienen. Voor hem is een wachtlijst juist een reden om te bieden.
Bij de overdracht van een tandartspraktijk gaan de dossiers mee naar de nieuwe houder. Een patiëntendossier moet twintig jaar bewaard blijven, gerekend vanaf de laatste wijziging. Je patiënten hoor je wel te informeren, en ze krijgen de kans om bezwaar te maken.
Btw en het pand bij de verkoop van een tandartspraktijk
De zorg die een tandartspraktijk levert, is vrijgesteld van btw. Dat maakt je administratie eenvoudiger. Het betekent ook dat je de btw op je investeringen nooit hebt teruggekregen. Een koper neemt dat mee als hij uitrekent wat nieuwe apparatuur hem gaat kosten. Helemaal vrij van btw is een praktijk overigens niet. Dat geldt voor doorberekend techniekwerk en voor zuiver cosmetische behandelingen. Ook de verhuur van een stoel aan een zelfstandige is belast. De rechter bepaalde in 2025 bovendien dat de vergoeding voor een bereikbaarheidsdienst belast is.
Bezit je het pand zelf, dan speelt de overdrachtsbelasting. Je kiest dan ook of het pand meegaat of dat je het gaat verhuren. Bij erfpacht telt de gekapitaliseerde canon mee in de grondslag.
Je team zonder cao
De mondzorg heeft al ruim twintig jaar geen cao. De laatste liep in 2004 af, en de salarisrichtlijnen van de KNMT zijn ingetrokken. Wat je met je team hebt afgesproken, staat daardoor in losse contracten. In een branche met cao leest een koper de hoofdlijn in één document. Hier is je personeelsdossier die hoofdlijn, en daarom weegt het zwaarder dan elders. Een team met heldere afspraken is juist iets waarvoor hij komt. Sinds juli 2025 praten vakbonden en de KNMT wel weer over een regeling. Bij het te koop zetten van een fysiotherapiepraktijk speelt precies dezelfde leemte.
Werken er tandartsen op factuurbasis, dan telt of ze hun eigen agenda bepalen en ook elders werken. Op schijnzelfstandigheid wordt sinds 1 januari 2025 weer volledig gehandhaafd, ook in de mondzorg.
Het moment om je tandartspraktijk te koop te zetten
Een tandartspraktijk ter overname aanbieden met een volle agenda en een team dat blijft, geeft een ander gesprek. Bied je hem aan nadat je waarnemer is vertrokken, dan begint dat gesprek met wat er ontbreekt. Plan de verkoop van je bedrijf daarom op een moment dat je team compleet is.
Hoe een overname daarna verloopt, bepaal je samen met de koper die zich meldt. De overdracht, de prijs en de voorwaarden liggen bij jullie tweeën. Voor dat deel schakel je je eigen accountant in, die ook de fiscale route al kent.
Zo vindt je tandartspraktijk een koper
Je beschrijft je praktijk in zo'n tien minuten. De mappen over straling en hygiëne komen pas later op tafel, bij een koper die al serieus is. Na een controle door Silverfield staat je tandartspraktijk in het aanbod dat alleen ingelogde kopers zien. Collega's, waarnemers en ketens met een passend zoekprofiel krijgen op dat moment een melding. Wil iemand verder praten, dan stuurt hij een contactverzoek. Jij ziet dan eerst wie het is. Pas daarna besluit je of je antwoordt. Vanaf dat moment praten jullie rechtstreeks, zonder makelaar ertussen.