Het tekort aan tandartsen werkt in je voordeel. Het Capaciteitsorgaan komt uit op 375 nieuwe tandartsen per jaar om de zorgvraag bij te houden, en dat aantal wordt al jaren niet gehaald. Daar bovenop nadert een op de vijf werkende tandartsen binnen zeven jaar de pensioenleeftijd, terwijl de vergrijzing de vraag naar mondzorg juist opdrijft.
Dat betekent niet dat elke tandartspraktijk vanzelf verkoopt. Het betekent dat er kopers zijn, en dat het er twee heel verschillende soorten zijn. Welke van de twee je aan tafel krijgt, bepaalt hoe je je voorbereidt en waar je op wordt afgerekend.
Verkoop je aan een collega of aan een keten?
Ketens bezitten inmiddels ruim een op de acht tandartspraktijken en zijn goed voor bijna dertig procent van de omzet in de mondzorg. Ze kopen met vreemd vermogen achter zich en werken vaak met een rendementshorizon van vier tot zeven jaar. Ze beslissen snel, ze willen volume en ze kijken vooral naar de EBITDA. Een apotheek verkopen levert aan de kopende kant hetzelfde beeld op; ook daar nemen ketens en formules het overgrote deel van de vestigingen in.
Een individuele tandarts die voor zichzelf begint, kijkt heel anders. Die koopt een werkplek, een team en een patiëntenbestand, en hij financiert bij een bank die zekerheid wil zien. Zijn tempo ligt lager en zijn bod meestal ook, maar hij neemt de praktijk over zoals die is.
Bedenk vooraf welke van de twee je voor jouw tandartspraktijk wilt. Dat is geen kwestie van gevoel alleen. Bij een keten gaat het vaker om aandelen en om een nabetaling die aan toekomstige resultaten hangt, bij een collega vaker om een overname van de praktijk zelf. Bespreek dat verschil met je accountant voordat je de markt op gaat, want de fiscale uitkomst loopt sterk uiteen.
Het toezicht op deze kopers is bovendien aangescherpt. De Nederlandse Zorgautoriteit bracht over 2024 voor het eerst in kaart hoeveel winst er in de zorg wordt uitgekeerd, en er ligt een wetsvoorstel over integere bedrijfsvoering. Een keten zal daardoor meer vragen stellen over jouw bestuur en jouw cijfers dan een paar jaar geleden.
Maak je tandartspraktijk minder afhankelijk van jezelf
Bij de gemiddelde praktijkhouder gaat 82 procent van de gewerkte uren op aan patiëntgebonden werk. Dat is efficiënt zolang jij er bent, en het is precies waarom een koper aarzelt. Alles wat jij persoonlijk doet, moet hij straks zelf doen of inkopen.
Het doel is een praktijk die een maand doordraait terwijl jij er niet bent. Laat een waarnemer of een collega een deel van je vaste patiënten overnemen en delegeer preventie en controle naar de mondhygiënist. Zorg er daarnaast voor dat iemand anders de planning en de declaraties kan draaien.
Delegeren kent wel zijn grenzen. Het experiment waarbij geregistreerd-mondhygiënisten zelfstandig eenvoudige vullingen mochten leggen, verdoven en röntgenfoto's maken, liep op 1 juli 2025 af. De evaluatie liet geen aantoonbare efficiëntiewinst zien, dus voor die handelingen blijft de tandarts nodig.
Zet de cijfers van je tandartspraktijk per stoel neer
Een koper rekent in behandelkamers en niet in omzet. Per behandelkamer werd in 2023 gemiddeld iets meer dan 236.000 euro omgezet, en een tandarts stond ingeschreven voor ruim 2.600 patiënten. Laat dus per stoel zien hoeveel dagdelen die bezet is, wie erin werkt en wat er wordt gedraaid.
Je omzet valt daarnaast uiteen in honorarium en techniek. Techniekomzet loopt grotendeels door naar het laboratorium, dus een koper die dat onderscheid niet krijgt, gaat uit van de ongunstigste verdeling. Vermeld ook je behandelmix: ongeveer 37 procent van de praktijken doet implantologie en 35 procent orthodontie, en wie daar iets in kan, onderscheidt zich.
Wat je niet in de hand hebt, verdient een eerlijk antwoord. De Nederlandse Zorgautoriteit stelde de maximumtarieven voor 2026 op onderdelen naar beneden bij, met ruim een procent voor tandheelkundige hulp en ruim elf procent voor orthodontie. Implantologie steeg juist met ruim zeventien procent. Laat zien wat dat met de mix van jouw tandartspraktijk doet; een koper die het zelf moet uitrekenen, rekent in zijn nadeel.
Zorg dat je toezichtdossiers kloppen
Twee mappen bepalen hoe soepel het boekenonderzoek in je tandartspraktijk verloopt. De eerste gaat over stralingsbescherming. Controleer of je registratie bij de Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming actueel is en of je voor een CBCT-scanner een vergunning hebt. Sinds maart 2022 komt de ANVS ook langs om te toetsen of de bevoegdheden en de administratie op orde zijn.
De tweede gaat over infectiepreventie. Leg de validatierapporten van je autoclaaf klaar, de logboeken van de reiniging en de afspraken over persoonlijke beschermingsmiddelen. Dit is wat de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd bij een bezoek als eerste bekijkt, en een koper weet dat.
Daarna komen je verplichtingen als zorgaanbieder aan de beurt. Controleer of je klachtenfunctionaris nog beschikbaar is en of je aansluiting bij een geschilleninstantie doorloopt. Staat je melding bij de inspectie geregistreerd, en valt je praktijk sinds 1 januari 2025 onder de uitgebreide vergunningplicht? Het zijn kleine dossiers die samen een groot deel van de twijfel wegnemen.
Je patiëntenbestand is de kern van de waarde
Meer dan vier op de vijf Nederlanders zit minstens één keer per jaar in de stoel, dus een goed onderhouden bestand levert een tandartspraktijk voorspelbare omzet op. Laat daarom je recallpercentage zien: het aandeel patiënten dat na een oproep ook echt terugkomt. Zet daar het aantal in- en uitschrijvingen per jaar naast.
Heb je een patiëntenstop, presenteer die dan als wat hij is. Ongeveer dertig procent van de praktijken neemt alleen onder voorwaarden nieuwe mensen aan, dus je bent daarin niet uitzonderlijk. Een wachtlijst laat zien dat de vraag groter is dan je capaciteit, en voor een koper met eigen behandelaars is dat juist een reden om te bieden.
Regel de dossierkant vooraf. Een patiëntendossier moet twintig jaar bewaard blijven, gerekend vanaf de laatste wijziging. Bij een overdracht van de tandartspraktijk gaan de dossiers mee naar de nieuwe houder, mits je je patiënten daarover informeert en ze de gelegenheid geeft bezwaar te maken. Leg vast hoe en wanneer je dat doet.
Wat je tandartspraktijk fiscaal bijzonder maakt
De zorg die je tandartspraktijk levert is vrijgesteld van btw, en dat maakt je administratie eenvoudiger dan die van een gewone onderneming. Het betekent ook dat je de btw op je investeringen nooit hebt teruggevraagd. Een koper neemt dat mee in zijn rekensom voor nieuwe apparatuur.
Er zijn onderdelen die er buiten vallen: het techniekwerk dat je doorberekent, behandelingen die puur cosmetisch zijn en het verhuren van een stoel aan een zelfstandige. De rechter bepaalde in 2025 dat ook de vergoeding voor een bereikbaarheidsdienst met btw is belast. Zorg dat je administratie die scheiding netjes laat zien.
En dan je pand. Zit je praktijk in een pand dat je zelf bezit, dan speelt de overdrachtsbelasting en is de vraag of het pand meegaat of dat je gaat verhuren. Bij erfpacht telt de gekapitaliseerde canon mee in de grondslag. Voor de waardering en de fiscale structuur schakel je je eigen accountant in; die kent jouw balans en jouw plannen.
Regel je personeel in een branche zonder cao
De mondzorg is al ruim twintig jaar een branche zonder cao; de laatste liep in 2004 af. Ook de salarisrichtlijnen van de KNMT zijn ingetrokken. Alles wat jij met je team hebt afgesproken staat dus in individuele contracten. Vakbonden en de KNMT praten sinds juli 2025 wel over een nieuwe regeling voor de sector. Bij het te koop zetten van een fysiotherapiepraktijk geldt precies dezelfde leemte, want ook daar ontbreekt al jaren een cao voor de eerste lijn.
Dat maakt jouw dossier belangrijker dan in een branche mét cao. Zorg dat elk contract compleet is en dat de afspraken over salaris, toeslagen en scholing op papier staan. Een koper die tien contracten krijgt die allemaal iets anders zeggen, prijst dat risico in.
Dan je waarnemers en zelfstandigen. Werken er tandartsen op factuurbasis, ga dan na of ze hun eigen agenda bepalen en of ze ook elders werken. Er wordt sinds 1 januari 2025 weer volledig gehandhaafd op schijnzelfstandigheid, en een koper telt zo'n naheffing bij zijn risico op.
Je tandartspraktijk verkopen zonder onrust in de praktijk
Een tandartspraktijk is een kleine gemeenschap. Merken je assistenten dat je met verkoop bezig bent, dan gaan ze rondkijken, en in deze arbeidsmarkt hebben ze binnen een maand iets anders. Patiënten die het horen, stellen hun controle uit tot duidelijk is wie er straks staat.
Daarom blijft de naam van je praktijk weg uit wat je op Silverfield publiceert. Je beschrijft zelf je behandelkamers, je bezetting, je patiëntenaantal en je regio. Wat je aanmeldt wordt eerst nagekeken en gaat daarna langs de zoekvragen die kopers hebben opgegeven.
Meldt zich iemand, dan zie je wie het is en beslis jij of het gesprek doorgaat. Je moment kiezen is hier een vak apart. Een tandartspraktijk te koop zetten met een volle agenda, een compleet toezichtdossier en een team dat blijft, geeft een heel ander gesprek dan aanbieden nadat je waarnemer is vertrokken.