De sector is snel gegroeid, van ongeveer 900 zorgboerderijen in 2021 naar zo'n 1.500 nu, en veel oprichters van het eerste uur naderen hun pensioen. Er komt dus aanbod, en er zijn kopers: medewerkers die het willen overnemen, collega-zorgboeren die willen groeien en zorgaanbieders die hun dagbesteding willen uitbreiden.
Wat die kopers allemaal willen weten, is één ding. Loopt de omzet door als jij er niet meer bent? In een sector waarin de zorgboer vaak zelf het gezicht en de begeleider is, is dat een terechte vraag.
Laat zien dat je deelnemers aan de zorgboerderij hangen
Deelnemers komen voor de plek, de dieren en de rust, maar vooral voor de mensen die er staan. Ben jij degene die iedereen kent en die de moeilijke gesprekken voert, dan koopt iemand een omzet die met jou vertrekt.
Die spreiding bouw je niet in een kwartaal op. Zorg dat je begeleiders eigen deelnemers hebben en dat de contacten met gemeenten en ouders niet allemaal via jou lopen. Leg vast hoe je werkt: je dagprogramma, je begeleidingsplannen en je afspraken met verwijzers. Dat is werk van maanden en het is precies wat je prijs bepaalt.
Onderbouw het daarna met cijfers. Zet per deelnemer neer hoe lang hij al komt, hoeveel dagdelen per week en via welke route dat wordt betaald. Een zorgboerderij waar mensen gemiddeld jaren blijven, verkoopt een heel ander verhaal dan een bedrijf met veel wisseling.
Regel de overdracht van je contracten met de gemeente
Dit is het punt waarop een overname in deze sector vastloopt. Je contracten met de gemeente of het zorgkantoor staan op naam van je onderneming en gaan niet vanzelf mee naar een opvolger. In de praktijk wordt zo'n wijziging pas bij een verlenging geregeld.
Zoek daarom vroeg uit wat jouw opdrachtgevers van een nieuwe eigenaar verlangen en wanneer je contracten aflopen. Contracten voor Wmo en jeugdhulp worden langer: de mediane looptijd steeg van zeven jaar in 2022 naar acht jaar in 2026, en meer dan zestig procent loopt zes jaar of langer. Zit je aan het begin van zo'n periode, dan is dat je sterkste papier.
Werk je als onderaannemer bij een grotere zorgaanbieder, praat dan ook met die hoofdaannemer. Hij bepaalt of jouw opvolger het werk houdt, en hij zit niet aan tafel wanneer jij onderhandelt. Zonder zijn instemming verkoop je een bedrijf zonder werk. Bij de verkoop van een zorgbedrijf zit de ondernemer meestal aan de andere kant van die verhouding en onderhandelt hij zelf met gemeenten en zorgkantoor.
Welk deel van je omzet komt uit persoonsgebonden budgetten? Die deelnemers kiezen zelf en zijn dus niet aan een aanbesteding gebonden, wat ze voor een koper waardevoller maakt dan ze op papier lijken. Een zorgboerderij die een stevige pgb-groep zelf heeft opgebouwd, is minder afhankelijk van de grillen van één gemeente en kan dat met cijfers laten zien. Zet er daarom bij hoeveel van die deelnemers er al langer dan drie jaar komen, want dat is het bewijs dat het geen toeval is.
Zet je keurmerk en je Wtza-dossier op orde
Het Kwaliteitskeurmerk Landbouw en Zorg is voor gemeenten en zorgkantoren vaak een voorwaarde bij inkoop. Ruim 850 bedrijven zijn gecertificeerd en er hoort een fysieke audit bij die ongeveer eens per drie jaar plaatsvindt. Zorg dat de jouwe geldig is en dat de laatste auditbevindingen zijn afgehandeld.
Controleer daarnaast je verplichtingen als zorgaanbieder. De meldplicht uit de Wtza geldt sinds 2022 en de vergunningplicht is per 1 januari 2025 uitgebreid; niet melden kan een boete tot negentigduizend euro opleveren. Kijk ook of je klachtenregeling loopt en of je bij een geschilleninstantie bent aangesloten.
Je jaarverantwoording hoort klaar te liggen. Zorgaanbieders leveren die vóór eind mei aan, met sinds 2025 een lichtere regeling voor de kleinste bedrijven. Ziet een koper dat dit al jaren netjes gebeurt, dan hoeft hij daar geen risico voor te reserveren.
Zet de bezetting van je zorgboerderij per dagdeel neer
Dagbesteding rekent in dagdelen van vier uur, en dat is dus ook de eenheid waarin je je zorgboerderij presenteert. Lever je bezetting per dagdeel over twee volle jaren, uitgesplitst naar weekdag. Maandag en dinsdag zitten bij vrijwel iedereen vol; wat je op vrijdag voor elkaar krijgt, is het cijfer dat je onderscheidt. Bij een buitenschoolse opvang draait het om hetzelfde weekpatroon, alleen liggen de rustige dagen daar op woensdag en vrijdag.
Je tarieven horen erbij. Voor zorg uit de Wet langdurige zorg gold per 1 januari 2025 een maximum van 74,40 euro per dagdeel. Reken voor: aantal deelnemers maal dagdelen maal tarief, en laat zien hoe die som zich de afgelopen jaren heeft ontwikkeld.
Wees eerlijk over je kostenkant. In de sector kost het personeel gemiddeld ruim veertig procent van de omzet, en na aftrek van een marktconform ondernemerssalaris blijft er ongeveer een derde van de zorgomzet over. Reken jezelf dus mee in de cijfers, want anders koopt iemand een resultaat dat alleen bestaat zolang jij zelf meewerkt.
Denk na over je grond, je gebouwen en je bestemming
Bij een zorgboerderij koopt iemand een exploitatie én een erf, en die twee hebben elk hun eigen prijs. Zet daarom apart in beeld wat er van jou is: de grond, de gebouwen, de dagbestedingsruimte en het eventuele agrarische deel, met een reële waarde in plaats van de boekwaarde.
Controleer of het omgevingsplan de zorgactiviteit op jouw adres toestaat. Zorg verlenen op een agrarische bestemming vraagt doorgaans een aanduiding of een aparte bestemming, en bij bedrijven die geleidelijk van boerderij naar zorgbedrijf zijn gegroeid, is dat papier vaak achtergebleven. Dat repareer je nu, niet tijdens de onderhandeling.
Vermeld ook wat het agrarische deel nog bijdraagt. Levert het omzet op, of is het er vooral omdat het het werk is waaruit de dagbesteding bestaat? Beide antwoorden zijn prima, maar een koper wil weten welke van de twee het is.
Kies je moment in een krappe markt
De financiering staat onder druk. Gemeenten krijgen vanaf 2026 structureel 2,4 miljard euro minder te besteden. Het tekort in de jeugdzorg liep op tot boven de achthonderd miljoen en er wordt selectiever ingekocht. Dat weet elke koper, dus doe niet alsof het niet speelt.
Wat je er tegenover zet, is je eigen positie. Een lopend contract met jaren te gaan, een geldig keurmerk, een gespreide financiering over meerdere routes en een pgb-groep die je zelf hebt opgebouwd zijn stuk voor stuk argumenten die je hard kunt maken.
Wat heb je de afgelopen jaren zelf opgebouwd buiten de aanbestedingen om? Deelnemers die via mond-tot-mondreclame binnenkomen, een samenwerking met een school of een vaste stroom vanuit een zorgorganisatie in de buurt zijn allemaal minder gevoelig voor een gemeentelijk besluit. Een koper telt dat mee als tegenwicht.
Wil je je zorgboerderij ter overname aanbieden, doe dat dan liever vlak na een gewonnen aanbesteding dan vlak ervoor. Het scheelt in de prijs meer dan welke andere voorbereiding ook, en het is het enige moment waarop jij bepaalt hoe lang je omzet vaststaat in plaats van je opdrachtgever.
Je agrarische tak en je zorgtak zijn twee bedrijven
Op vrijwel elke zorgboerderij lopen twee ondernemingen door elkaar: de zorg met haar contracten en indicaties, en het boerenbedrijf met dieren, gewassen of een winkeltje aan huis. Voor jou is dat één geheel, voor een koper zijn het twee rekensommen. Splits ze dus zelf, want anders doet hij het en dan gaat hij van het ongunstigste uit.
Per tak houd je de omzet, de directe kosten en de arbeid apart. Reken de uren die deelnemers meewerken niet als arbeid mee, want dat is zorg en geen productie. Laat tegelijk zien welk deel van je agrarische opbrengst er zonder de zorgtak zou zijn; bij veel bedrijven blijkt dat kleiner dan het lijkt.
Beschrijf hoe de twee elkaar versterken. Deelnemers werken met de dieren of in de moestuin, en dat werk is precies waarom de zorgboerderij werkt zoals hij werkt. Een koper die alleen naar de zorgomzet kijkt, ziet de boerderij als kostenpost; een koper die het verband snapt, ziet waarom deze plek een wachtlijst heeft.
Heb je verkoop aan huis, houd die dan apart. Een winkeltje, een zelfoogsttuin of een pakketdienst is een derde stroom met een eigen marge, en soms met een eigen vergunning. Ook als het bedrag bescheiden is hoort het erin, want het zegt iets over hoe het bedrijf in de streek staat.
Je zorgboerderij verkopen zonder onrust bij deelnemers en ouders
Op een zorgboerderij draait alles om vertrouwen en regelmaat, en juist die twee lijden onder een gerucht. Horen je begeleiders dat je erover denkt te stoppen, dan gaan ze rondkijken in een arbeidsmarkt met enorme tekorten. Horen ouders en verwijzers het, dan gaan ze zich afvragen of hun kind hier volgend jaar nog terechtkan.
Om die reden houdt Silverfield de naam van je zorgboerderij buiten wat er wordt gepubliceerd. Je beschrijft zelf je regio, je omvang, je zorgvorm en je financieringsroutes. Wij bekijken je aanmelding eerst zelf, en daarna gaat hij langs de zoekprofielen die kopers hebben ingevuld.
Meldt zich een kandidaat, dan zie je om wie het gaat en beslis jij of het gesprek doorgaat. Voor de waardering en de fiscale opzet schakel je je eigen accountant in, en kies er dan een die de zorglandbouw kent; iemand die alleen agrarische bedrijven waardeert, kijkt hier naar de verkeerde kant van de balans.