Wie een accountantskantoor zoekt, kiest eerst tussen twee soorten praktijken. De grootste groep werkt aan samenstelwerk, fiscaal advies en salarisadministratie voor het mkb. Ook die kantoren komen te koop, en ze kunnen goed renderen. Daarnaast bestaat er een kleine kring kantoren met een vergunning van de AFM voor wettelijke controles. Eind 2025 waren dat er precies 225. In dat jaar kwamen er zestien bij en werden er dertien ingetrokken. Meer controlepraktijken zijn er niet. Een kantoor met zo'n vergunning koop je onder andere voorwaarden dan een kantoor zonder. Wil je met de vergunningplichtige kant niets te maken hebben, dan ligt de overname van een administratiekantoor meer voor de hand. Daar hoort geen beschermde titel bij en geen wettelijke controle.
Wie de praktijk mag voortzetten
Accountant is een beschermde titel, en die bestaat in twee varianten. De registeraccountant (RA) heeft een universitaire opleiding. De accountant-administratieconsulent (AA) heeft een hbo-achtergrond. Voor allebei zijn drie jaar praktijkervaring en een inschrijving bij de NBA nodig. Ben je zelf geen accountant, dan kun je een accountantskantoor toch kopen. Voortzetten gaat dan met bevoegde mensen in dienst. Het kantoor leunt in dat geval op hen, en of ze blijven weegt zwaar in de koop.
Bij een kantoor met een Wta-vergunning komt er een laag bij. Die vergunning gaat niet automatisch mee met de aandelen. Na de verkoop kijkt de AFM opnieuw naar het kantoor. Ze beoordeelt de integriteit van het nieuwe bestuur en de mensen en middelen die er zijn. Ook de onafhankelijkheid telt mee. Valt die basis weg, dan kan de AFM de vergunning intrekken.
De vergunning bepaalt de prijs
Bij een controlepraktijk betaal je voor de controleomzet, en die bestaat alleen met een vergunning. Blijkt die niet voort te zetten, dan heb je een veel kleiner bedrijf gekocht. Heeft de verkoper de overdracht al met de AFM afgestemd, dan weet je vooraf wat je koopt.
Waar de omzet van een accountantskantoor vandaan komt
Het grootste deel van het werk komt elk jaar terug. In het mkb-segment komt ongeveer 65 procent van de omzet uit administratie en het samenstellen van jaarrekeningen. Belastingaangiften en salarisadministratie leveren samen ruwweg 19 procent op. Advies is goed voor iets meer dan tien procent. Samenstelwerk en salarisadministratie keren ieder jaar terug bij dezelfde klanten. Advies brengt een hoger tarief op. Het is wel projectwerk, en het verdwijnt sneller als de adviseur vertrekt. Een accountantskantoor waar veel advies om één partner draait, is daardoor kwetsbaarder dan de omzet laat zien. Draait een praktijk bijna helemaal op advies, dan lijkt de afweging meer op die bij een adviesbureau.
In het boekenonderzoek laat de omzet per dienst en per klant zien welk deel elk jaar terugkomt. Dat deel weegt het zwaarst in de prijs. Een samenstelpraktijk met een trouwe klantenkring is daardoor een koop waarvan je de opbrengst van de komende jaren goed kunt inschatten.
Hoeveel klanten er na twee jaar nog zijn
De klantenkring is wat je koopt. Hoeveel ervan blijft, hangt voor een groot deel af van de overdracht. Uit de praktijk van kantoorovernames blijkt dat ongeveer de helft van de overgenomen klanten twee jaar later niet meer actief is. De relatie zit bij de accountant en niet bij het kantoor. Overstappen is voor een klant bovendien makkelijk. Een gerechtshof vond een opzegtermijn van hoogstens drie maanden redelijk in algemene voorwaarden. Zonder contract is die termijn nog korter. De beroepsgroep regelt de overdracht van een dossier ook collegiaal. Bij een overstap hoort de vorige accountant de administratie in beginsel binnen veertien dagen over te dragen.
De gemiddelde duur van een klantrelatie zegt veel over dat verloop. Net zo veelzeggend is hoeveel omzet persoonlijk aan de vertrekkende eigenaar hangt. De grootste klant telt ook mee. Haalt een accountantskantoor een kwart van zijn omzet bij één relatie, dan is dat een risico dat ook je financiering lastiger maakt. Wat daartegen helpt, is een overgangsperiode waarin de verkoper je persoonlijk aan zijn klanten voorstelt. In die afspraak staat hoe lang hij meeloopt en welke klanten hij zelf bezoekt. Een klant die jou samen met zijn oude accountant aan tafel heeft gehad, heeft een reden om te blijven. Zonder zo'n afspraak betaal je voor klanten die je nooit hebt ontmoet.
Het team is meer waard dan de inventaris
Wie een accountantskantoor met een vast team koopt, heeft meteen de mensen die een ander nog op de arbeidsmarkt moet vinden. Een gemiddelde vacature in de branche staat een half jaar open. Bijna zes op de tien kantoren melden een tekort aan personeel. Vier op de tien zeggen dat het ten koste gaat van de kwaliteit, en ongeveer een kwart ziet de groei erdoor stilvallen. De aanvoer wordt ook kleiner. De instroom in de hbo-opleiding accountancy daalde van bijna 2.400 in 2017 naar ongeveer 1.250 in 2024. Er wordt op nog eens vijftien procent daling gerekend. Tegelijk vergrijst het beroep. Bijna een op de vijf accountants is 65 of ouder, tegen twaalf procent in 2012.
Een medewerker die de klanten kent en na de overname aanblijft, helpt ook die klanten binnen te houden. De lonen lopen wel op. In 2024 gingen de cao-lonen met 6,6 procent omhoog. Zo hard stegen ze in ruim veertig jaar niet. Loonkosten uit de jaren daarvoor geven daardoor een te rooskleurig beeld van het resultaat.
De kengetallen van een gemiddeld accountantskantoor
De branche publiceert elk jaar benchmarkcijfers. Daarmee leg je een kantoor dat je bekijkt naast het gemiddelde. Het gemiddelde accountantskantoor in het mkb-segment telt ongeveer 6,5 fte. Het haalde in 2024 rond de 795.000 euro omzet. Het resultaat vóór managementbeloning lag dat jaar rond de 288.000 euro. De omzet per fte kwam in 2025 uit op ongeveer 133.000 euro. De beste twintig procent zat rond de 164.000 euro.
Twee getallen zeggen het meest over hoe een kantoor draait. De productiviteit ligt gemiddeld rond de 73 procent, met een kopgroep op 84. Het gemiddelde uurtarief ligt rond de 105 euro, tegen 126 euro bij die kopgroep. Blijft een kantoor daar structureel onder, dan koop je ruimte om te verbeteren. Dat is een kans, als je weet waarom het achterblijft.
Door het personeelstekort verhogen kantoren hun tarieven al een paar jaar met ongeveer vier à vijf procent per jaar. Heeft een praktijk dat niet gedaan, dan staat er een inhaalslag te wachten. Die kan klanten kosten, en dat hoort in je berekening. Een accountantskantoor dat zijn tarieven wel heeft bijgehouden, heeft die stap al achter de rug.
Tuchtrecht, beroepsregels en de Wwft
Accountants werken onder tuchtrecht. De beroepsregels gelden sinds 2014, met een aparte onafhankelijkheidsverordening voor assurance-opdrachten. Een beroepsaansprakelijkheidsverzekering is verplicht. Er geldt ook permanente educatie, en sinds 2021 stellen accountants daarvoor een eigen jaarplan op.
In de praktijk weegt de Wwft het zwaarst. Accountants zijn poortwachter en moeten ongebruikelijke transacties melden. Daar wordt streng op toegezien. Voor het niet melden van één transactie is een boete van 1,3 miljoen euro opgelegd. Kleinere overtredingen kostten ongeveer zevenduizend tot vierendertigduizend euro.
Met een accountantskantoor koop je dus ook een dossier. Zijn de cliëntonderzoeken op orde en werkt het meldproces, dan neem je geen oude achterstand over. De uitkomst van de laatste kwaliteitstoetsing zegt nog meer. De AFM vond bij 26 van de dertig onderzochte kwaliteitsbeoordelingen onvoldoende diepgang. Een schone toetsing is dus zeldzaam, en daarom geld waard.
Bieden naast private equity
Grote partijen kopen in hoog tempo kantoren op. In 2024 ging er in overnames van accountants- en administratiekantoren ruim 1,25 miljard euro om. Dat was ruim drie keer zoveel als het jaar ervoor. Van de achtenvijftig transacties kwam bijna de helft van investeringsmaatschappijen of van partijen met zulke investeerders erachter.
Bij een accountantskantoor tot een man of tien sta je als koper sterk. Daar zit je eerder tegenover een vertrekkende eigenaar die vooral wil dat zijn klanten en zijn mensen goed terechtkomen. Een koper die de praktijk zelf wil voortzetten, heeft bij zo'n eigenaar de gunfactor aan zijn kant. Bij grotere kantoren concurreer je met partijen die sneller beslissen en meer kunnen betalen.
Een accountantskantoor ter overname vinden
Een praktijk ter overname gaat soms eerst naar een collega uit het eigen netwerk. Veel overdrachten lopen via de branchevereniging of via een collega die iemand kent. Wachten tot er iets langskomt, werkt daardoor slecht. Een accountant die zijn praktijk op Silverfield aanmeldt, komt pas in het aanbod nadat wij zijn aanmelding hebben nagelezen. Heb je een zoekprofiel en past zijn accountantskantoor daarop, dan krijg je een melding zodra het live komt en bekijk je het na het inloggen.
Wil je de verkoper spreken, dan krijgt hij jouw contactverzoek en ziet hij wie je bent. Hij beslist zelf of hij het gesprek aangaat. Daarna praat je rechtstreeks met de accountant, zonder makelaar ertussen. Bij het kopen van een bedrijf in de accountancy leert dat gesprek je het snelst welke klanten aan één persoon hangen. Een eigen adviseur die de branche kent, beoordeelt daarna met jouw belang voor ogen de portefeuille, de dossiers en het toezicht. Bij een kantoor onder toezicht verdient dat onderzoek zich terug.