Een psychologiepraktijk heeft eigenlijk geen klantenbestand. Cliënten melden zich aan, worden behandeld en ronden af. De behandelrelatie hangt aan een persoon met een beschermde titel. Wat je koopt, is de aanmeldstroom. Die bestaat uit de huisartsen die verwijzen, de plek in de regio en de naam waardoor mensen bellen. Aan vraag is geen gebrek. Volgens Vektis kregen in 2024 ruim 1,57 miljoen mensen zorg vanwege psychische klachten. Van hen werden er 978 duizend behandeld in de geneeskundige ggz.
Ongeveer 27 procent van die behandelde groep valt onder de basis-ggz. Daar gaat het om lichtere en kortere behandelingen. De rest krijgt gespecialiseerde ggz, bedoeld voor complexere problemen. Gespecialiseerde zorg vraagt een andere registratie dan de basis-ggz. Welke van de twee je overneemt, bepaalt welke behandelaars je nodig hebt. Daarna telt of je genoeg van hen kunt houden.
Welke behandelaar de zorg mag blijven leveren
Gezondheidszorgpsycholoog, psychotherapeut en klinisch psycholoog zijn beschermde titels. Wie ze voert, staat in het BIG-register. Dat is het wettelijke register voor beroepen in de individuele gezondheidszorg. Zonder die inschrijving mag iemand de titel niet gebruiken. Hij mag de bijbehorende zorg dan ook niet zelfstandig declareren. Klinisch psycholoog is een specialisme binnen het beroep gezondheidszorgpsycholoog. De registratie moet elke vijf jaar worden vernieuwd. Daarvoor geldt een werkervaringseis van 3.120 uur in het eigen beroep over die vijf jaar.
Een overzicht met per persoon de registratie en de datum waarop die afloopt, laat zien wie de komende jaren zelfstandig mag blijven behandelen. Daarnaast telt wie er na de overdracht blijft, en voor hoeveel uur per week. Bij een diëtistenpraktijk kijk je in een ander register, want diëtetiek valt buiten de BIG-wet.
Een psychologiepraktijk kopen zonder eigen BIG-registratie
Heb je zelf geen BIG-registratie, dan kun je nog steeds een psychologiepraktijk kopen. Je neemt dan een praktijk over die je niet zelf kunt bemensen. Het behandelteam is in dat geval niet één punt op je lijst. Het is het hele bezit, en je koopt het meest bij een team dat blijft als de eigenaar weggaat. De leeftijd van de behandelaars en wat ze verdienen, zeggen daar veel over. Dat geldt ook voor de verdeling tussen loondienst en zelfstandigen. Een praktijk die draait op twee behandelaars van boven de zestig, heeft een andere toekomst dan een praktijk met een jong team en een opleidingsplek.
Waar de aanmeldingen vandaan komen
Een psychologiepraktijk krijgt haar cliënten via meer dan één kanaal. De huisarts en zijn praktijkondersteuner ggz verwijzen. Ook een instelling of een bedrijfsarts kan cliënten sturen. De gemeente telt als een apart kanaal, en mensen die zichzelf melden vormen weer een eigen stroom. Het aantal aanmeldingen per maand over drie jaar, uitgesplitst per bron, laat zien hoe breed de praktijk staat. Leunt ze op één huisartsenpraktijk, dan weet je dat meteen.
Binnen die stromen maakt het uit aan wie een verwijzer denkt. Gaat een verwijzing naar de praktijk, of naar een behandelaar bij naam? Een huisarts die al vijftien jaar naar één persoon verwijst, verwijst niet vanzelf naar diens opvolger. Vertrekt die persoon met de verkoper, dan kan een deel van de instroom met hem meegaan. Het verschil tussen verwijzingen naar het huis en verwijzingen naar een naam is daarmee een van de eerste onderwerpen voor het gesprek met de verkoper.
Contracten met zorgverzekeraars
Een verzekeraar sluit zijn overeenkomst met een zorgaanbieder, niet met een adres. Wordt een psychologiepraktijk overgenomen, dan kan er per verzekeraar een nieuw contract nodig zijn. Het contact met elke verzekeraar van de praktijk loopt daarom al vóór de overdracht, samen met de verkoper. Ook het landelijke register met de gegevens van zorgverleners moet van de overname weten. Zonder die melding kun je als nieuwe eigenaar niet declareren.
In de contracten staan ook de omzetplafonds. Zo'n plafond is het maximum dat een verzekeraar per jaar aan de praktijk betaalt. Een praktijk die haar plafond elk jaar in oktober haalt, verdient anders dan een praktijk die eronder blijft. Bij een zorgbedrijf zitten de opdrachtgevers ergens anders. Daar kopen de gemeente en het zorgkantoor in, elk met een eigen ronde.
Wat een consult oplevert
Sinds 1 januari 2022 werkt de ggz met het zorgprestatiemodel. Daarin wordt per consult gedeclareerd. De duur van het consult en het beroep van de behandelaar bepalen samen het tarief. De Nederlandse Zorgautoriteit stelt de maximumtarieven vast. De opbrengst van een praktijk hangt dus aan het aantal consulten en aan wie ze geeft. Een uur van dezelfde lengte levert bij het ene beroep meer op dan bij het andere.
Voor 2026 liep de vaststelling anders dan normaal. Op 4 september 2025 maakte de NZa bekend dat ze voor vrijgevestigde gezondheidszorgpsychologen, psychotherapeuten en klinisch neuropsychologen de tarieven van 2025 zou indexeren. De uitkomsten van het kostprijsonderzoek voor die drie beroepen gebruikte ze niet. Aanleiding was een uitspraak van de rechter die een deel van de rekenmethode afkeurde. De NZa noemde de indexatie nadrukkelijk tijdelijk, tot de procedures zijn afgerond. Wat er voor het jaar na je overname is besloten, bepaalt mee wat een consult oplevert. Dat kan zowel omhoog als omlaag uitvallen.
Een wachtlijst bij een psychologiepraktijk
Voor de ggz zijn maximale wachttijden afgesproken. Tot het aanmeldgesprek is dat vier weken. Daarna mag het nog tien weken duren tot de behandeling begint, samen dus veertien weken. Aan de voorkant worden die normen lang niet altijd gehaald. Volgens de NZa krijgt ongeveer een derde van de aanmeldingen binnen vier weken een gesprek. Bij de behandeling zelf start voor de meeste diagnosegroepen ruim zestig procent op tijd.
Voor een koper draait dat de gewone logica om. Een wachtlijst bewijst dat er vraag is. De vraag is dan of jij het werk kunt uitvoeren. De wachttijd per behandelaar en het aantal mensen op de lijst laten zien waar in de psychologiepraktijk de druk zit. Minstens zo veelzeggend is hoeveel mensen tijdens het wachten afhaken. Dat is zorg die nooit wordt geleverd, en omzet die nooit binnenkomt.
Dossiers blijven twintig jaar bewaard
Een medisch dossier moet twintig jaar worden bewaard, gerekend vanaf de laatste wijziging. Bij een psychologiepraktijk gaat het om de gevoeligste gegevens die er zijn. Zo'n dossier gaat daarom niet met één klik naar een nieuwe eigenaar, want de cliënt heeft er iets over te zeggen. De afspraken daarover horen in de koopovereenkomst. Daarin staat hoe de cliënten worden ingelicht en wie de dossiers bewaart van mensen die al zijn uitbehandeld. Ook voor hen loopt de bewaarplicht gewoon door. Een fout in deze afspraken kost niet alleen geld, maar kan ook een tuchtzaak opleveren. Een psychologiepraktijk die dit netjes heeft vastgelegd, laat zien hoe ze met cliënten omgaat.
Behandelaars, zzp'ers en supervisie
De cao ggz geldt voor werknemers van aangesloten instellingen. Is een vrijgevestigde psychologiepraktijk daar niet bij aangesloten, dan zijn de arbeidsvoorwaarden per praktijk afgesproken. Ga je een psychologiepraktijk overnemen, dan gaan de arbeidsovereenkomsten mee zoals ze zijn. Wat er is afgesproken over salaris, opleiding en supervisie, wordt daarmee jouw afspraak. Werkt de praktijk ook met ingehuurde zelfstandigen, dan telt de verhouding tussen die twee groepen. Iemand die op papier zzp'er is maar werkt als een werknemer, geldt als schijnzelfstandig. Daar wordt op gehandhaafd.
Behandelaars die nog in opleiding zijn, werken onder supervisie. Alleen een geregistreerde behandelaar mag die begeleiding geven. Vertrekt die persoon met de verkoper, dan gaat er behandelcapaciteit mee. Daar staat een voordeel tegenover dat je in de cijfers niet terugziet. Een psychologiepraktijk met een erkende opleidingsplaats trekt nieuwe behandelaars aan.
Wat een psychologiepraktijk waard is
Aan een psychologiepraktijk is weinig tastbaars. Een spreekkamer, wat inrichting, een dossiersysteem en een website vormen samen de hele balans. De prijs zit dus in de goodwill. Die hangt hier sterk af van wie er blijft. Een praktijk waar het werk over meerdere behandelaars is verdeeld, brengt meer op dan een praktijk waar de omzet aan één persoon hangt. Het eerlijkste vertrekpunt is de omzet die overblijft als de vertrekkende behandelaar zijn cliënten heeft afgerond. Dat getal ligt lager dan de omzet van vorig jaar. Een uitsplitsing van de declaraties per behandelaar, door je eigen accountant, geeft je vóór je bod een stevige basis. Daaruit blijkt welk deel van de omzet van de verkoper zelf kwam. Het laat ook zien hoeveel ruimte de anderen nog in hun agenda hebben. Een psychologiepraktijk met drie behandelaars die elk een derde draaien, is minder kwetsbaar dan een praktijk waar de eigenaar de helft doet.
Wie het eerst hoort dat een praktijk vrijkomt
Komt een psychologiepraktijk ter overname, dan praat de psycholoog die haar overdraagt het liefst met iemand die het vak kent. Wie zich duidelijk voorstelt als behandelaar of als organisatie met behandelaars, heeft daarom meteen een streepje voor. De verkoper wil weten welke registratie je hebt, want gespecialiseerde zorg vraagt een andere dan de basis-ggz. Het maakt voor hem ook uit of je zelf wilt behandelen of de praktijk aan een bestaande organisatie toevoegt. Een verkoper die je registratie al kent, maakt het kopen van een bedrijf in de ggz een stuk korter.
Bij ons kies je de branche en de regio waar je een praktijk zoekt. Meldt een psycholoog daar zijn praktijk aan, dan lezen we die eerst na en krijg je daarna bericht. Met je contactverzoek ziet de verkoper meteen wie je bent. Zegt hij ja, dan spreek je hem rechtstreeks over verwijzers, team en dossiers.